W pobliżu dzikiego serca

Nie wyobrażam sobie bardziej trafnego tytułu dla tej książki - „W pobliżu dzikiego serca”. Clarice Lispector widziała więcej, głębiej. Jakby na co dzień patrzyła na świat, ludzi i przede wszystkim siebie przez noktowizor, rentgen, MRI czy coś podobnego. Jej spojrzenie pomijało zewnętrzną powłokę, społecznie wymuszoną formę. Ona widziała w człowieku/sobie przestrzeń, często mroczną, pełną tajemnic, nieznanych miejsc, nierozpoznanych uczuć, wewnętrznych uwikłań, półcieni. Tam też kieruje naszą, czytelniczek i czytelników, uwagę. To tam dzieje się prawdziwe życie. W naszym wewnętrznym mikrokosmosie. Ta literatura może męczyć, rozumiem to. Jest gęsta, zanurzona sama w sobie, zaborcza, bo wymaga uwagi i empatii. Dopuszczenia. Zanurzenia. Wciąga nas w swój mroczny nurt. Pokazuje trud bycia człowiekiem, trud poznania samej/ samego siebie. "Boże, jakże rozkosznie było pogrążać się w niezrozumieniu samej siebie." Drugie porównanie, które przychodzi mi do głowy po lekturze jej opowiadań i teraz po przeczytaniu „W pobliżu dzikiego serca”, że czytać Clarice Lispector to jakby oglądać świat z perspektywy łodzi podwodnej, na której dzieje się osobne, oderwane od tego, co na zewnątrz, życie. I to, co na zewnątrz jest dalekie i obce, często niezrozumiałe, wymagające. Czasem po prostu niepotrzebne. "Fakty stanowiły jedynie rozdarcie na sukience." Dla mnie proza Clarice Lispector jest za każdym razem ekscytującą przygodą. To literatura głęboko egzystencjalna. Osobna. Po prostu wspaniała.