UWAGA! Świeżo napisane

Marek Kubicki w najnowszym wyborze poezji „Uwaga! Świeżo napisane” bardzo konsekwentnie buduje swoją wypowiedź liryczną wierszem regularnym. Na tom składają się utwory sylabiczne o różnorodnej formie, jak sonet włoski, angielski, czy oktostychy oraz znacznie rzadziej spotykane, jak pantum lub kaskada. Autor stosuje także rozmaite postacie strof, na przykład saficką, oktawę, sekstynę. To przywoływanie tradycji zdaje się wynikać nie tylko z fascynacji kunsztem potrzebnym do uprawiania zrytmizowanych rodzajów poezji, ale przede wszystkim wiarą w siłę ich oddziaływania. Poeta najwyraźniej wyznaje bergsonowską filozofię rytmów wszechświata i przetransponowuje owo przeświadczenie na swoją twórczość. Muzykę poszczególnych fraz wieńczą mistrzowsko dobrane rymy. Dokładne, niedokładne, asonansowe. Każdy wiersz ma przy tym swój własny puls, melodię życia. Muzyczność nie jest jednak jedynym walorem tej liryki. Wypowiedź bowiem ma nie tylko uwodzić nas generowanym przez melodię nastrojem, ale również wpływać na nasze odczucia i wrażenia i co równie ważne, skłaniać do namysłu nad przesłaniem utworu. Poetycką narrację cechuje sensualizm i synestezja, a język wierszy jest misterną kompozycją utkaną z różnych rejestrów komunikacji. Sformułowaniom wymyślnie artystycznym są przeciwstawiane kolokwializmy lub zwroty specjalistyczne, natomiast neologizmom słowa powoli wychodzące z użycia lub wręcz archaiczne. Autor zadbał przy tym aby struktura tomu składała się z nawzajem dopełniających się tonacji oraz opowieści. Każda z trzech części stanowi więc odrębną całość, będąc jednocześnie elementem kompozycyjnym zbioru. Można je czytać w dowolnej kolejności i zależnie od wybranej metody lektury inne treści i odczucia stają się dominujące. Jeśli czytelnik dostosuje się do autorskiej ekspozycji, trafi najpierw na rozdział zatytułowany „ Liryczność” i zetknie z utworami, których dominantą jest tematyka miłosna. Większość tekstów jest wyznaniem kierowanym do kobiecej adresatki. Erotyzm jest tu przedstawiany jako siła twórcza i destrukcyjna jednocześnie, jako manifestacja sił kosmicznych. Zachody oczu twoich są jak zawrót głowy, jakby zmęczony wszechświat przygasał na chwilę, upiorna cisza dźwięczy ostro – niczym sztylet, gdy feromony maczam w sosie szmaragdowym. Poeta swoją narrację miłosną kształtuje na diapazonie oscylującym między sentymentem a ironią i autoironią, a zadumie towarzyszy humor. W drugiej części zatytułowanej „ Żartem” ironiczna tonacja wzmaga się, a dramatyzm pojawia się na zasadzie kontrapunktu. Motywem wiodącym jest świat poetyckiej wyobraźni, sfera swobodnych marzeń, przestrzeń w której poeta staje się demiurgiem. Nie jest to kreacja dionizyjska, ekstatyczna i pozbawiona reguł, tutaj z chaosu musi wyłonić się apollińska harmonia formy i treści. Owo dążenie do stworzenia alternatywnego, idealnego świata jest marzeniem, któremu dusza artysty poświęca swą witalną moc. Aby temu pragnieniu sprostać i nie popaść w szarlatanerię lub oszustwo, należy mierzyć się z formalnymi wyzwaniami jakie stawia przed autorem wiersz regularny. Nigdy nie będę pisać wolnych wierszy, gdyż nie urzeka mnie ich bujny artyzm. Badając skrzętnie temat w spektrum szerszym: większość z nich bywa niczym wolne żarty. Posługiwanie się imaginacją nie oznacza braku kontaktu z realnością, wręcz przeciwnie, poeta trafniej rozpoznaje i uświadamia nam egzystencjalne oraz systemowe ułudy i kłamstwa. W trzeciej części tomu zatytułowanej „ Wiersze internowane” nasila się nastrój dramatyczno-liryczny i pojawia problematyka dotycząca moralnych wyborów jednostek i społeczeństw. Mowa jest w niej o polskości, tej wzorcowej, w wydaniu jednostki tak wyjątkowej jak ksiądz Jerzy Popiełuszko, o której powinno się pamiętać dla dobra nas wszystkich. Potępiane są natomiast postawy nielojalności i zakłamania, zwłaszcza gdy dotyczą polityków decydujących o losach kraju i narodu. Cały zbiór jest więc tryptykiem, w którym istotną rolę odgrywają trzy tonacje: liryczna, ironiczna i dramatyczna. Ich przenikanie się stanowi o charakterze wyboru. Tom dopełnia swoista koda, w której autor pokpiwa z siebie i ewentualnych zarzutów o przepisywanie od innych. Moim zdaniem nie jest to przepisywanie a mistrzowska gra konwencjami i wypełnianie ich nowym duchem. Klasycyzm w romantycznej szacie. Szczery, twórczy i niesłychanie ożywczy. W świecie dyktatury wolnego wiersza jest to publikacja buntownicza i płynąca pod prąd modnych trendów. A może jest to zwiastun koniecznych przemian w poezji polskiej. Dla czytelników, którzy takich zmian oczekują, „Uwaga! Świeżo napisane” jest propozycją bezcenną. A dla ludzi lubiących dobrą poezję, właściwym wyborem. Daniela Ewa Zajączkowska-Hynas