Utwory rozproszone Tom II

𝖳𝗈 𝗄𝗌𝗂𝖺̨𝗓̇𝗄𝖺 𝗓 𝗋𝗈𝗄𝗎 𝟣𝟫𝟫𝟣, 𝗇𝖺𝗍𝗈𝗆𝗂𝖺𝗌𝗍 𝗉𝗈𝗌𝗂𝖺𝖽𝖺 𝗍𝖾𝗇 𝗌𝖺𝗆 𝗇𝗎𝗆𝖾𝗋 𝖨𝖲𝖡𝖭, 𝖼𝗈 𝗍𝗈𝗆 𝖨 - 𝖽𝗅𝖺𝗍𝖾𝗀𝗈 𝗇𝗂𝖾 𝗎𝖽𝖺ł𝗈 𝗃𝖾𝗃 𝗌𝗂𝖾̨ 𝖽𝗈𝖽𝖺𝖼́ 𝗓 𝗉𝗋𝖺𝗐𝗂𝖽ł𝗈𝗐𝖺̨ 𝖽𝖺𝗍𝖺̨, 𝗉𝗈𝗇𝗂𝖾𝗐𝖺𝗓̇ 𝗇𝗂𝖾 𝗆𝗈𝗓̇𝗇𝖺 𝖽𝗎𝗉𝗅𝗂𝗄𝗈𝗐𝖺𝖼́ 𝗇𝗎𝗆𝖾𝗋𝗈́𝗐. 𝑶𝒅 𝒘𝒚𝒅𝒂𝒘𝒏𝒊𝒄𝒕𝒘𝒂 Teksty zawarte w tych dwu, ostatnich już tomach edycji Dzieł Stanisława Dygata dostarczone zostały do naszego wydawnictwa przez małżonkę autora, która włożyła wiele trudu i wytrwałości w to, by rozproszone po rozlicznych czasopismach drobne zazwyczaj teksty, powstałe w okresie przeszło trzydziestu lat, a nie mające żadnej bibliografii, odnaleźć, zebrać i tym samym ocalić od zapomnienia. Pomagali jej wielbiciele talentu Dygata z różnych stron Polski: nauczyciele, studenci, bibliotekarze. Zdając sobie w pełni sprawę z możliwych luk i niedokładności tej kwerendy, a także z nieuniknionych w takim wypadku błędów, których wydawnictwo nie jest czasem w stanie skorygować, postanowiliśmy jednak — nim podjęte zostaną profesjonalne poszukiwania — przedstawić to, co „na dziś” odnaleziono w prasie stołecznej i terenowej, w pismach istniejących i już nie istniejących. Teksty te w przeważającej większości zawarte zostały w tomie pierwszym i prezentują nie znaną właściwie lub zapomnianą część Dygatowskiej spuścizny. Nie przywiązywał, być może, do nich większej wagi sam autor, skoro nie przechował ich w swoich papierach ani nie włączył do wydań książkowych. Jednakże ułożone chronologicznie, niezależnie od gatunku (felieton, opowiadanie, recenzja filmowa),są znamiennym świadectwem czasu, w jakim powstawały — w sposób bardziej może widoczny niż np. edycje wcześniejsze literatury, obejmujące krótsze odcinki lat. Uświadamiają one uchodzącą zazwyczaj uwagi prawdę, że pisarstwo Dygata, uznawanego na ogół za twórcę „ekskluzywnego”, „kameralnego”, wiernie towarzyszyło polskiej rzeczywistości od pierwszych miesięcy wyzwolenia aż do śmierci autora w styczniu 1978 roku. Stanowią też ciekawy a niemały przyczynek do głównego trzonu twórczości autora Jeziora Bodeńskiego i — co ważne — również wciągającą czytelnika lekturę. Na drugi tom złożyły się fragmenty nie dokończonych powieści, publikowanych na łamach czasopism bądź zachowanych w maszynopisie (Tajemnica przystanku tramwajowego),oraz większe opowiadania. Inne teksty opowiadań — odbiegające od nich charakterem i objętością — wtopione zostały chronologicznie w teksty drobne, zamieszczone w tomie pierwszym. Ścisłej granicy nie można tu jednak zakreślić i świadomi jesteśmy niedoskonałości dokonanego przez nas podziału. W ogłoszeniach zamieszczanych w kolejnych tomach Dzieł Stanisława Dygata zapowiadaliśmy Inedita, jednak po zapoznaniu się z dostarczonym materiałem słuszniej wydaje się tu pochodzący od redakcji tytuł — Utwory rozproszone.