Ulicznicy

Pierwsza powieść Pier Paolo Passoliniego, najbardziej znanego jako włoski reżyser (Pasja według Mateusza, Włóczykij),który sam uważał się przede wszystkim za poetę. Napisana w 1953 roku. Oryginalny tytuł brzmi „Ragazzi di vita”, zas tylko w polskiej wersji wiki występują dwie wersje jego tłumaczenia: „Chłopcy z marginesu” i „Chłopcy życia”. Na szczęście autorka przekładu nie przejmowała się tym, a polski tytuł świetnie oddaje treść. Książka nie ma struktury typowej powieści, z przedstawieniem postaci, zawiązaniem fabuły i jej rozstrzygnięciem. To raczej szereg scen z życia włoskiej młodzieży, głównie męskiej na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych. I to raczej zdecydowanie lumpenproletariatu, czyli ludzi bezrobotnych, niewykształconych, utrzymujących się z drobnych przestępstw czy pracy dorywczej, mieszkających nierzadko kątem u kogoś. Autor dobrze zobrazował środowisko złodziei i oszustów, prostytutek, naciągaczy, hazardzistów. Ich miejsca spotkań, „profesjonalne” praktyki i rozrywki, dzień codzienny i odświętny, a także język - nie da się ukryć, że wulgarny oraz świat ich wartości. Kradzieże, wyłudzenia, oszustwa, naciąganie, przemoc, seks niemal wyłącznie za pieniądze lub dla pieniędzy, ale też śmierć, pobyt w szpitalu i pogrzeby, pływanie i plażowanie, poszukiwania posiłków, zakupy lub „organizowanie” ubrań, papierosów, gry (karciane i sportowe) oraz „zabawy”. To wszystko na tle Rzymu (mnóstwo nasz własnych ulic, placów, dzielnic, skwerów i zaułków, zdecydowanie nie tych z przewodników turystycznych) ewentualnie Ostii. Trochę przypomina to naszego Hałaskę, ale bardziej brudne i kryminogenne. Co ciekawe trudno wyczuć potępienie lub pogardę autora dla jego bohaterów. To raczej wołanie ich przykładem o to, by nie zapominać o „ulicznikach”. Przeczytane w ramach majowego wyzwania – książka europejskiego autora.