Udział szlachty w powstaniu Bohdana Chmielnickiego (1648-1657)

W dotychczasowej historiografi brakuje jednoznacznej odpowiedzi, dlaczego magnateria ukrainna nie udzieliła dostatecznej pomocy Mikołajowi Potockiemu. Wśród pytań znajduje się także dotyczące postaw szlachty wobec buntu kozackiego i to nie tylko w momencie jego wybuchu, ale również po pierwszych jego sukcesach, czy też w następnych już miesiącach, po haniebnej ucieczce spod Piławiec, i dość upokarzającego odwrotu części sił z Lwowa, w głąb ziem koronnych. Dotąd nie był to główny kierunek badawczy. Rozprawa przygotowana przez Marię Dobrowolską w 1932 roku, choć w części dotyka tej właśnie tematyki. Ważna jest także próba określenia, jaka część szlachty wzięła udział po stronie Chmielnickiego w walkach z Rzeczpospolitą. Tekst M. Dobrowolskiej zamykają aneksy zawierające wykaz szlachty stojącej po stronie kozackiej.