Trzeba oswoić własne miejsce. Wykłady z socjologii historycznej

W niniejszej książce chciałbym spojrzeć na przestrzeń oczami historyka i socjologa. Zadaję pytanie, jak ludzie oswajają własny teren. Praktycznie zawsze teren jest naznaczony jako własny przez grupę, która na nim żyje. Siła działania w tym kierunku może być bardzo różna – od działań typowych, praktykowanych spontanicznie w codziennym życiu, praktycznie niezauważalnych, do działań ostrych, promowanych przez nacjonalistów. Jedne i drugie często obejmują podobne wyznaczniki. Czym innym jest jednak sytuacja, w której na skutek biegu historii na danym terenie na przykład mówi się w danym języku, a czym innym nacjonalistyczne podejście do tego faktu. Czym innym jest dominacja jednej z religii na danym terenie, a czym innym stanięcie na stanowisku, że wszyscy powinni ją wyznawać, podczas gdy wyznawców innych religii należy przegonić. Granica pomiędzy tymi zjawiskami nieraz nie jest jednak ostra.