Bookfolio

Techniki asocjacyjne. Angielskojęzyczne "poematy o wzroście indywidualnego umysłu" od XVIII do XX wieku

Mikołaj Sokołowski

językoznawstwo, nauka o literaturze

Książka doc. dr hab. Mikołaja Sokołowskiego Techniki asocjacyjne. Angielskojęzyczne poematy o wzroście indywidualnego umysłu od XVIII do XX wieku została poświęcona historii gatunku literackiego, jakim jest tytułowy „poemat o wzroście indywidualnego umysłu”. Autor dowodzi, iż gatunek ten zrodził się w wyniku kongenialnego połączenia zakorzenionej w filozofii Johna Locke’a teorii asocjacji oraz sztuki poetyckiej. W centrum jego uwagi znalazł się romantyczny wzorzec poematu, którego najpełniejszą realizacją jest „Preludium” Williama Wordswortha, a także jego późniejsze przemiany. Część pierwsza nosząca tytuł „Preludium” Williama Wordswortha – poezja romantycznego asocjacjonizmu” zawiera wyniki szczegółowych analiz porównawczych dzieła Wordswortha z takimi osiągnięciami epoki poprzedniej, jak „Esej o człowieku” Alexandra Pope’a, „Duch” Charlesa Churchilla oraz „Minstrel” James’a Beattiego. Rozdziały kolejne: „Dysocjacja wrażliwości – teoria i implikacje praktyczne”, „Harmonium” Wallace Stevensa oraz„Cztery kwartety” Thomasa Stearnsa Eliota – dwie drogi neoklasycznego asocjacjonizmu”, a także „Wdzięk i uprzedmiotowienie – „Autoportret w wypukłym lustrze” Johna Ashbery’ego oraz „Paterson” Williama Carlosa Williamsa” dokumentują przeobrażenia tej formy, dokonane przez poetów modernistycznych. Przykładem postmodernistycznej wersji poematu o wzroście indywidualnego umysłu jest „My Life” Lyn Hejinian, utwór któremu autor poświęcił rozdział ostatni „Strumień myśli –niemożliwe! – „My Life” Lyn Hejinian a tradycyjne przedstawienia strumienia świadomości”. Zdaniem badacza, wymienione dzieła przedstawiają paradoks, charakterystyczny dla sensualizmu. Podczas gdy Wordsworth nie posiadał pewności, czy skojarzenie idei, do którego dochodziło w jego umyśle miało charakter subiektywny, czy też znajdowało potwierdzenie w istniejącym obiektywnie świecie, to moderniści nie potrafili jednoznacznie określić statusu własnej podmiotowości, arealność postrzegali jako wynik dysocjacji poszczególnych elementów bytu (por. „dysocjacja wrażliwości” u Eliota). W opinii Sokołowskiego, owa niepewność znalazła odzwierciedlenie w kształcie artystycznym omawianych dzieł. Autor„Preludium” – ukazując pierwotną jedność wszystkich składników bytu, upodabniał przedmioty do siebie, przez co niejako je deformował. Jego technikę asocjacji rozwinęli poeci dwudziestowieczni. Demontowali i odrealniali rzeczy, dowodząc tym samym, iż świat uległ dysocjacji. Natomiast Hejinian, wykorzystując metodę skojarzeń, stworzyła odmienną od modernistycznej, postmodernistyczną i inspirowaną myślą feministyczną – koncepcję kobiecego strumienia świadomości. Charakteryzuje się nieciągłością i fragmentarycznością, która polega na zrywaniu ciągów skojarzeń i w konsekwencji prowadzi do niepamięci.

Szczegóły

Rok wydania
2007
Liczba stron
302 str.
Wydawnictwo
Instytut Badań Literackich PAN
Język
polski
Format
papier
Gatunek
językoznawstwo, nauka o literaturze
ISBN
9788389348968

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-20

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Techniki asocjacyjne. Angielskojęzyczne "poematy o wzroście indywidualnego umysłu" od XVIII do XX wieku" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.