Szukając Jane

Macierzyństwo to nie kara ani obowiązek..To nie stan, którym mogą rozporządzać inne osoby. To też nie ubezwłasnowolnienie, które każe przyjąć lub pozbyć się dziecka. Jak słusznie stwierdza w posłowiu autorka, ma ono być wyborem, świadomą decyzją opartą na prawie kobiet do decydowania o własnym ciele. I o tym, o macierzyństwie, nie zaś tylko o aborcji jest powieść "Szukając Jane". Trzy wątki czasowe prowadzą nas śladami bohaterek, ich przyjaciół i bliskich. Od gorzkiego roku 1971, gdy nastoletnia ciąża była nie do przyjęcia dla rodzin, społeczeństwa i kościoła. Przez 1980, gdy telefon do właściwej osoby uruchamiał podziemną machinę pomocy i wsparcia. Po rok 2017, który rozpoczyna podróż wstecz, ku czasom sprzed uznania w Kanadzie aborcji za legalną, i ku tajemnicom, które łamały serca zarówno kobietom, które chciały, jak i tym, które nie chciały zostać matkami. Tak, to nie jest książka o aborcji, choć jest to niewątpliwie podstawa budowanej narracji. Od początku, kierując się niezmiennym przekonaniem o prawie decydowania o sobie, Heather Marshall ukazuje dwie skrajności - dramatyczną chęć posiadania dziecka i równie drastyczny strach przed zbyt wczesną, często niechcianą ciążą. Stąd w powieści zwrócenie uwagi na adopcje - często równie nielegalne jak aborcje, na stanowisko zajmowane przez kobiety oraz zupełnie nieupoważnionych do decydowania o kobiecym ciele władz. Snując opowieści o trzech kobietach, łącząc je ze sobą rodzinnie, zawodowo i światopoglądowo, autorka prowadzi nas przez szereg wydarzeń, które zdecydowanie stoją w sprzeczności z pojęciem wolności. Wplątane są w nie całe rzesze kobiet. Te, które nie chciały rodzić i te, które nie mogły zmienić zdania, bo specjalne domy już rozporządzały nienarodzonymi dziećmi. Te, które narażając się prawie i zawodowo, organizowały świat Jane, mogący bez szkody na zdrowiu odwrócić złamane życie. Te, które spędziły życie na poszukiwaniu odebranego dziecka i te, które trzymały w tajemnicy przysposobienia córki. Są i te, które ramię w ramię z bezdusznymi władzami stawiały grubą krechę między tym co dobre, a co złe. Jak i te, które z Bogiem na ustach kupczyły strachem i niepewnością młodych, przerażonych dziewcząt. Wreszcie te, które świętowały zmianę prawa nie mającej służyć luksusowi i lenistwu, lecz wolności decydowania. To dobra książka, pokazująca wiele perspektyw. Oparta na badaniach i historii, beletryzująca faktyczne wydarzenia lub czerpiąca z podobnych. Książka na tyle obyczajowa, byśmy mogli wejść w relacje małżeńskie, przyjacielskie, zawodowe i na tyle reporterska, byśmy mogli sprawdzić część danych w historii Kanady. Jest też, niestety, bardzo aktualna. Szczególnie w krajach, które znów chcą władzę nad macierzyństwem oddać mężczyznom i decydentom bez wyobraźni. Daleko szukać nie musimy, prawda? Polecam dla otwarcia umysłu na fakt, że zostać matką trzeba z własnej woli, z miłości, z możliwości. I że, z tych samych powodów, można matką nie zostawać. Katarzyna dziękuję Wydawnictwu Albatros