Bookfolio

Sztetl. Rozkwit i upadek żydowskich miasteczek na Kresach Wschodnich

Yohanan Petrovsky-Shtern

powieść historyczna

Sztetl był w XVIII i XIX wieku domem dla dwóch trzecich Żydów w Europie Wschodniej, przez długi czas jednak pozostawał jednym z najbardziej zaniedbanych i niezrozumianych rozdziałów żydowskiej historii. Tym razem czytelnik otrzymuje pierwszą społeczną, gospodarczą i kulturową historię sztetlu i jego mieszkańców. Podważając powszechny stereotyp, ukazujący sztetl jako zapadłą wieś, nękaną biedą i pogromami, Yohanan Petrovsky-Shtern udowadnia, że w swoich najlepszych latach, od ostatniej dekady XVIII wieku do lat czterdziestych XIX wieku, sztetl był kwitnącą społecznością Żydów, prężną jak żadna inna w Europie. Petrovsky-Shtern wskrzesza złote lata sztetlu, przyglądając się jego licznym przykładom przez pryzmat nigdy dotąd niewykorzystywanych bogatych materiałów archiwalnych. Sztetl można zdefiniować jako prywatne polskie miasto będące własnością katolickiego magnata, podporządkowane administracji carskiego imperium i uzależnione gospodarczo od działalności Żydów. Petrovsky-Shtern uzasadnia, że sukces sztetlu jako miasta targowego, podobnie jak jego ostateczny upadek, był rezultatem tej właśnie szczególnej pozycji w trójkącie władzy. Autor rekonstruuje wielobarwną mozaikę społeczną sztetlu, opisując najpierw jak rosyjscy urzędnicy starali się umiejscowić sztetle na mapie imperium i jak wyglądała dalekosiężna działalność handlowa żydowskich kupców, sprowadzających towary z Francji, Austrii, Prus, a nawet z imperium osmańskiego. Następnie przedstawia życie rodzinne Żydów w sztetlu, ich mieszkania, kramy i karczmy, książki i życie religijne oraz tętniący życiem rynek z polską szlachtą, ukraińskim chłopstwem i rosyjską policją w tle. Ta pełna niuansów opowieść, zilustrowana oryginalnymi zdjęciami archiwalnymi i reprodukcjami dzieł sztuki, ukazuje sztetl w zupełnie nowym świetle, odkrywając trwający do dziś wpływ jego złotych lat na kolektywną pamięć Żydów. .

Klimat książki

Sztetl. Rozkwit i upadek żydowskich miasteczek na Kresach Wschodnich to powieść historyczna, która wprowadza czytelnika w świat żydowskich miasteczek, ukazując ich rozwój, kulturę i społeczne struktury. Autor, Yohanan Petrovsky‑Shtern, prezentuje szczegółową analizę, podważając stereotypy o biedzie i pogromach, i pokazuje, że w latach 1700‑1900 Sztetl był dynamiczną, kwitnącą społecznością. Książka łączy w sobie elementy monografii i literatury popularnonaukowej, oferując zarówno głęboką wiedzę historyczną, jak i przystępny styl narracji. Dla osób zainteresowanych historią żydowską, kulturą i społeczeństwem, książka stanowi wartościowe źródło wiedzy i inspirację do dalszych badań.

W skrócie

  • Skłania do myślenia
  • Rozbudowany świat
  • Wyraziste postacie
  • wolne tempo

Tropy

  • mit o zaniedbaniu
  • mit o biedzie

Szczegóły

Data wydania
30 marca 2014
Liczba stron
408 str.
Wydawnictwo
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
6 godz. 48 min.
Cykl
Historiai
Gatunek
powieść historyczna
ISBN
9788323337812

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Sztetl. Rozkwit i upadek żydowskich miasteczek na Kresach Wschodnich" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.