Szewczyk Dratewka

Historia zna jednego dzielnego szewca. To pułkownik Jan Kiliński. Niewykluczone, że jemu właśnie zawdzięczamy powiedzenie „szewska pasja”, bowiem z pasją wiódł powstańców do walki i siekł wroga szablą podczas insurekcji kościuszkowskiej. Ta sama (bo polska) historia zna też dwóch dzielnych szewczyków. Jeden pochodzi z Krakowa i jak wszystko, co krakowskie, jest legendarny. To szewczyk Skuba, który baranem zabił smoka – nielegalnego lokatora jamy pod Wawelem. Drugi pochodzi z podań ludowych i nazywa się Dratewka. Nie znamy jego rodowodu. Jest albo bezdomnym sierotą, albo ma przemocowych rodziców, bo mimo młodego wieku, samotnie przemierza rozmaite krainy. Pogodny i uczynny, żyje w zgodzie z naturą i wszędzie tam, gdzie zaniosą go nogi, czyni dobro. Nawiasem mówiąc, o ile o szewcach powiada się, że bez butów chodzą, o tyle nie można tego powiedzieć o szewczykach. Dratewka, choć ubogi, chodził w butach. Ino w niecałych („Podarte skórzniaki na nogach”). Tak więc wędrował szewczyk i niósł pomoc skrzywdzonym oraz potrzebującym. Mrówkom doprowadził do ładu zdemolowane przez niedźwiedzia mrowisko; pszczołom naprawił barć, bo chciwy niedźwiedź dobrał się do miodu; kaczki cyranki nakarmił do syta chlebem. Czy można się zatem dziwić, że gdy „zaszedł do takiej krainy, gdzie był zamek”, a w zamku znajdowała się uwięziona przez złą czarownicę panna – ruszył jej na pomoc? I to zasadniczo różni szewczyka Dratewkę od szewczyka Skuby, bowiem szewczyk Skuba wiedział, że za zabicie smoka dostanie nagrodę w postaci królewny i połowy królestwa, zaś szewczyk Dratewka ryzykował głową („ja ci, panku, urwę głowę i gotowe!”) bezinteresownie. I ostatecznie spotkało go PRAWIE to, czym groziła mu zła czarownica, gdyż jak tylko ujrzał pannę, od razu stracił dla niej głowę. I gotowe! Bajeczka krótka, napisana prozą. Jedynie zła czarownica posługuje się mową wiązaną. Co, bynajmniej, nie czyni z niej uduchowionej poetki! Uczy (ta bajka, znaczy),że warto być dobrym i warto bezinteresownie pomagać; że szczęście sprzyja lepszym, a nie lepiej urodzonym („Nie tacy jak ty tu próbowali. Rycerze przyjeżdżali i królewicze, i książęta”); że dług wdzięczności jest długiem honorowym i że ze złem należy walczyć zawsze, bo nie można go pokonać raz na zawsze. Co obrazuje zła czarownica, która pokonana przez Dratewkę, odleciała w siną dal jako wielki drapieżny ptak. Historia o szewczyku Dratewce posiada też cechy seksistowskie i powiela niepoprawne politycznie stereotypy. W imieniu kaczek zawsze wypowiada się (przemądrzały i pewny siebie) kaczor. Dratewka jest wolny, niezależny, samodzielnie dokonuje życiowych wyborów, podczas gdy jedynym zadaniem panny z wieży jest - ładnie wyglądać i podobać się zalotnikom. Co podtrzymuje wyobrażenia o kobietach jako grupie podporządkowanej, a o mężczyznach jako grupie dominującej. W tej sytuacji należy się spodziewać, że nowa ministra edukacji z hukiem wyrzuci „Szewczyka Dratewkę” z listy lektur.