Bookfolio

Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville

Antonia Hylton

reportaż

Leczenie czy niewola? Kronika medycznego terroru w cieniu segregacji Zimą 1911 roku dwunastu pacjentów, uznanych w dokumentach za "niebezpiecznych szaleńców", zamiast leków otrzymało do rąk siekiery. Pod nadzorem lekarza ruszyli do lasu, by własnymi siłami wykarczować teren i wznieść mury gmachu, z którego mieli już nigdy nie wyjść. Tak powstało Crownsville - szpital psychiatryczny dla Czarnych w stanie Maryland. Reportaż Antoni Hylton to wstrząsająca historia instytucji, która oficjalnie miała leczyć, a w rzeczywistości stała się narzędziem terroru. Przez dekady placówka ta funkcjonowała niczym obóz pracy, gdzie diagnozy służyły usankcjonowaniu niewolnictwa, a eksperymenty medyczne i "terapie" - od elektrowstrząsów po lobotomię - przypominały tortury. To tutaj systemowy rasizm decydował o tym, kogo traktować jak pełnoprawnego obywatela. Autorka prowadzi śledztwo oparte na materiałach ocalałych w archiwach, zeznaniach świadków oraz przywołując losy własnej rodziny. Szaleństwo to akt oskarżenia wobec systemu pełnego niesprawiedliwości i nadużyć, a także osobista misja przywrócenia godności ofiarom, których cierpienie miało zostać wymazane z historii. Antonia Hylton pokazuje nie tylko, jak rasizm i pseudonauka oparta na uprzedzeniach potrafią stworzyć instytucję systemowej przemocy. Dzięki rozmowom z potomkami pacjentów i byłymi pracownikami szpitala w Crownsville autorka przywraca ofiarom podmiotowość i ich własną historię - sukcesywnie niszczoną i unieważnianą przez kadrę lekarską. I są to historie, których warto słuchać, bo - choć w innych czasach i dekoracjach - niestety wciąż odtwarzają się na nowo. Lektura obowiązkowa. Agata Komosa-Styczeń, autorka książki Wyspa niechcianych kobiet Antonia Hylton, z wnikliwością niestrudzonej badaczki, a jednocześnie z empatią i uważnością na historie osób, dla których Crownsville stało się więzieniem, miejscem kaźni, ale też domem - jedynym im znanym, przeprowadza czytelnika przez dziesięciolecia historii instytucji i Ameryki. To opowieść o segregacji rasowej, linczach i pogardzie, o lęku wiszącym w powietrzu. (Jak tu nie zwariować? - pyta autorka). Ale też o ludziach, którzy tak samo jak ona dokładają starań, by oddać głos pacjentom szpitala. Dzięki Hylton ich historia wybrzmiała. Jak pieśń, której już nie da się zapomnieć. Aneta Pawłowska-Krać, autorka książki Głośnik w głowie. O leczeniu psychiatrycznym w Polsce O Autorce Antonia Hylton Dziennikarka NBC News, laureatka nagród Emmy i Peabody'ego, zajmuje się polityką i prawami obywatelskimi. Ukończyła z wyróżnieniem Uniwersytet Harvarda, gdzie otrzymała nagrody za badania dotyczące rasizmu, więziennictwa i historii psychiatrii. Mieszka na Brooklynie w Nowym Jorku. Książka Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalupsychiatrycznymwCrownsville została uznana za najlepszy tytuł roku m.in. przez "The New Yorker", "ELLE", "Entertainment Weekly" oraz Amazon. Zyskała status bestsellera "USA Today" i National Indie Bestseller, a "Kirkus Reviews" okrzyknął ją najlepszą książką non-fiction 2024 roku.

Klimat książki

wstrząsający akt oskarżenia przeciwko systemowej przemocy i rasizmowi

W skrócie

  • Skłania do myślenia
  • Mroczny klimat
  • Silne emocje
  • umiarkowane tempo

Tropy

  • nieudolna instytucja
  • ukryta prawda
  • ofiary systemu

Szczegóły

Data wydania
24 marca 2026
Liczba stron
352 str.
Wydawnictwo
Bo.wiem
Język
polski
Format
papier
Cykl
Mundus
Gatunek
reportaż
ISBN
9788323356325

Najczęstsze pytania o książkę

Ile stron ma „Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville”?
„Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville” ma 352 strony (wydanie: Bo.wiem, 2026). Inne wydania mogą się różnić liczbą stron.
Ile czasu zajmuje przeczytanie książki „Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville”?
Przy średnim tempie 35 stron na godzinę lektura zajmie około 10 godz.. Czytając 30 minut dziennie, skończysz w 21 dni.
Kto napisał książkę „Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville”?
„Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville” to książka autorstwa Antonia Hylton.
Czy „Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville” należy do serii?
Tak, książka jest częścią cyklu „Mundus”.
Policz czas czytania dla swojego tempa

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-22

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.