Bookfolio

"Sytuacja jest w naszych rękach". Działania aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej wobec Ukraińców w latach 1944-1989

Arkadiusz Słabig

historia

Ramy chronologiczne pracy wyznaczają lata 1944–1989. Pierwsza z dat wskazuje początek aktywności Urzędu Bezpieczeństwa (UB) wykazującego w tym czasie pierwsze oznaki zaangażowania w rozwiązanie problemu ukraińskiego. Kolejne lata stoją pod znakiem systematycznie rosnącego udziału UB w zwalczaniu ukraińskiego podziemia niepodległościowego, przesiedleniach ludności ukraińskiej i jej kompleksowej kontroli po zakończeniu deportacji. Za cezurę wewnętrzną kończącą pierwszy etap rozważań uznałem rok 1954 – finał działań operacyjnych w ramach operacji „C-1”, kres najintensywniejszych i najbrutalniejszych działań „bezpieki” wobec Ukraińców w Polsce. W tym samym roku doszło do przebudowy struktur i redukcji stanów osobowych aparatu bezpieczeństwa. Znacznie spadły liczba spraw operacyjnych i stan wykorzystywanej agentury. Drugi podokres rozpoczyna rok 1955, w którym coraz częściej można dojrzeć przykłady dostosowania się organów bezpieczeństwa do zmieniającej się sytuacji politycznej i społecznej: silnej odgórnej krytyki dotychczasowych metod działalności, stopniowego otwierania granic i uaktywnienia ukraińskich środowisk akademickich. Nieco później dojdzie do utworzenia Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego (UTSK) i odnowienia duszpasterstwa greckokatolickiego mających istotne znaczenie nie tylko dla podtrzymania odrębności mniejszości ukraińskiej, ale też dla kierunku działań policji politycznej, określanej od listopada 1956 r. mianem Służby Bezpieczeństwa (SB). Za umowną cezurę końcową uznałem schyłek 1989 r., kiedy to faktycznie zakończono aktywne rozpracowanie Ukraińców w Polsce. Czynności podjęte w okresie styczeń–maj 1990 r. polegały już tylko na formalnym zamknięciu dotychczasowych spraw operacyjnych i sporządzeniu w związku z tym nadzwyczaj lakonicznych ostatnich notatek (Ze wstępu).

Klimat książki

Rzetelna, naukowa analiza działań aparatu bezpieczeństwa PRL wobec mniejszości ukraińskiej, skupiona na mechanizmach kontroli i represji.

W skrócie

  • Skłania do myślenia
  • Mroczny klimat
  • wolne tempo

Tropy

  • polityka mniejszościowa
  • mechanizmy kontroli społecznej
  • walka z podziemiem

Szczegóły

Rok wydania
2018
Liczba stron
701 str.
Wydawnictwo
Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku
Język
polski
Format
papier
Gatunek
historia
ISBN
9788374672955

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „"Sytuacja jest w naszych rękach". Działania aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej wobec Ukraińców w latach 1944-1989" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.