Bookfolio

Świat (w) polskiej dramaturgii najnowszej. W lekturze i na scenie

Jacek Kopciński

językoznawstwo, nauka o literaturze

Dramat współczesny, po latach spychania go do narożnika teatralnej publicystyki, na powrót zaczyna być traktowany jako wyrafinowane narzędzie poznania rzeczywistości w jej wielu różnych wymiarach. Coraz wyraźniej dostrzegamy, że świat uchwycony przez współczesnych dramatopisarzy w formie zdialogizowanego „tu i teraz” działających postaci to dynamiczna rzeczywistość ludzkiego życia rozumianego szeroko – jako doświadczenie własnego bytu, obecności i świadomości innych ludzi, związków rodzinnych i międzyludzkich, systemów wartości, mechanizmów społecznych, miejsca i czasu, historii i pamięci, wiary, marzenia i wyobraźni, Boga i nicości, sensu i absurdu ludzkiego istnienia. Pytanie o świat i możliwości jego poznania implikuje problem języka i podmiotu, który w najnowszej dramaturgii usytuowany jest często ponad głowami bohaterów, pozostając w skomplikowanej relacji z odbiorcą dzieła. Aby rozpoznać różnorodne cechy wizerunku rzeczywistości zapisanego w nowym dramacie, trzeba tę relację uchwycić i opisać, do czego świetnie nadają się kategorie stworzone nie tylko przez nowoczesną (i ponowoczesną) teatrologię, ale także przez poetykę w jej różnych odmianach. W dramatach wciąż mamy przecież do czynienia z dziełem tekstowym: z wpisaną weń wizją świata, z językowym wyrazem myśli – oryginalnie zestrojonym z konwencjami realizacyjnymi i możliwościami mediów, w których uruchamiany jest tekst. Diagnozie tej służą literackie i artystyczne konteksty, a wspomagają ją idee współczesnych filozofów, antropologów i socjologów kultury. Tak liczne narzędzia i rozległe horyzonty myślowe w odczytywaniu najnowszej polskiej dramaturgii teatralnej i radiowej zaproponowali uczestnicy dwóch konferencji zorganizowanych przez Ośrodek Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym: Na głos, ze słuchu, w wyobraźni. Dramaturgia radiowa Zbigniewa Herberta, jego rówieśników i następców (Warszawa, 8 grudnia 2014) oraz Rozpoznane. Przedstawione. Nazwane. Świat (w) polskiej dramaturgii najnowszej (Warszawa, 27–28 maja 2015). Niniejsza książka gromadzi pod wspólnym tytułem wypowiedzi z obu tych spotkań. Które rejestry życia jednostkowego i zbiorowego bada najnowsza polska dramaturgia? W jaki sposób angażuje się w rzeczywistość, jak ją ukazuje i przekształca? Czy nowi twórcy odwołują się do tradycji teatralnej? Jak w nowych warunkach medialnych i komunikacyjnych funkcjonuje dramaturgia klasyków nowoczesności? Czy ich następcy ustanawiają nowe reguły komunikacji artystycznej? Jak powstaje współczesny dyskurs dramatyczny w skomplikowanej komunikacji między nadawcą i odbiorcą dzieła? To tylko kilka z wielu zagadnień, które poruszają autorzy prezentowanych tu tekstów. Wielostronna refleksja badaczy znalazła odzwierciedlenie w układzie tomu – podzielonego na dwie części (W lekturze i na scenie, W radiu),na które składają się wymowne sekwencje tematyczne: przestrzenie wyobraźni, historia, debata społeczna, światy lokalne oraz nowe teorie, nowe głosy i nasłuchiwanie klasyków. Różnorodność tematyki poruszonej przez badaczy, a także wielość uruchomionych przez nich kontekstów interpretacyjnych przywracają prestiż tej nieco zaniedbanej przez współczesną humanistykę formie literackiej, jaką jest dramat, a twórcom tekstów dramatycznych – pisarski autorytet. Jacek Kopciński

Szczegóły

Rok wydania
2016
Liczba stron
169 str.
Wydawnictwo
Instytut Badań Literackich PAN
Język
polski
Format
papier
Cykl
Materiały Ośrodka Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym IBL PAN
Gatunek
językoznawstwo, nauka o literaturze
ISBN
9788364703645

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Świat (w) polskiej dramaturgii najnowszej. W lekturze i na scenie" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.