Stara Rzesza Niemiecka i Rzeczpospolita Obojga Narodów 1500-1806

Codziennych wszechstronnych związków wynikających z sąsiedztwa niemiecko-polskiego w epoce nowożytnej od XVI do XVIII w. nie sposób pogodzić z opiniami o rzekomo odwiecznych narodowych animozjach i o tym, że „jak świat światem nie będzie Niemiec Polakowi bratem”. Również legendę o Wandzie, co Niemca nie chciała, trzeba dla okresu nowożytnego opowiedzieć inaczej – zbyt wiele było małżeństw mieszanych, poczynając od monarchów, na chłopach kończąc. Ostatecznie granica pomiędzy Polską a krajami niemieckimi od średniowiecza aż po drugą połowę XVIII w. nie była przedmiotem wojen, lecz pokoju. Ocena stosunków niemiecko-polskich jedynie przez okulary tragicznych doświadczeń XIX i XX wieku wypacza obraz, skazując nas na beznadziejność stereotypów i lekceważenie źródeł historycznych. Autorzy niniejszego tomu mierzą się z mitami, szkicując w pierwszej części różne wymiary bliskiego sąsiedztwa Rzeszy Niemieckiej i państwa polsko-litewskiego. Poza kwestiami historiozoficznymi omówiono kierunki migracji i formy kontaktów gospodarczych, religijnych i zwykłych międzyludzkich. Druga część posłużyła zarysowaniu perspektyw badawczych, charakterystyce transferu kulturowego, procesów narodotwórczych oraz konsekwencji kryzysu przełomu XVIII i XIX w. dla państw niemieckich i dla Polski.