Słowo humoru

Śmiechu warte_Olga Drenda w poszukiwaniu poczucia humoru „bez naiwności, a nawet odrobiny głupoty, człowiek byłby nieznośny” Czy gdy człowiek jest w Łodzi w dżdżysty, pochmurny dzień(23h słońca w ciągu dwóch miesięcy 2024 roku) nie powinien się trochę pośmiać? A i owszem, jeszcze jak. Olga Drenda znana z „Duchologii” badała tam świat powidoków epoki transformacji. Później napisała „Wyroby”, gdzie poprzez rzeczy chciała zobaczyć po co one powstały i o czym one świadczą. Tutaj w „Słowie humoru” stara się zrozumieć z czego i dlaczego śmieją się Polacy. Humor definiuje króciutko: „To, co wywołuje wesołość”. Książka zachowuje oświeceniowo credo: ucząc - bawić, bawiąc – uczyć. Zabawa jest przednia, zwłaszcza, że działa tutaj czasami element przypomnienia starych dowcipów, gagów, trików, filmików, memów etc. Mamy m.in.12 groszy, Mumio, Zmiennicy, Pieseł, Kiepscy, Pomarańczowa Alternatywa, trolling, polish jokes, odjaniepawlenia, wałęsizmy, a przede wszystkim Dzień Świra. Czego się uczymy? Że nie każdy śmiech jest dobry, czy niewinny. Śmiech tyrana czy śmianie się z słabszych. „Kocia muzyka” jest tradycją wartą zapomnienia. Chyba nawet w którymś z języków jest przysłowie: powiedz mi z kogo nie możesz się śmiać, to będzie ten, kto tobą rządzi. Coś z filozofią? Drenda krytykuje pragmatyczno-ewolucyjną interpretacje humoru. Humor sam w sobie jest dobry mówi eseistka, sama jego funkcja nie pozwala zrozumieć go jako zjawiska społecznego. Po drugie, humor i wspólnota humoru dają nam krótkotrwałe zamieszkanie w grupie, które jest jednym z najcenniejszych doświadczeń bycia człowiekiem. Tutaj inspiracja Hakimem Bey’em jest wyraźna(podobnie było też u Twardocha, odsyłam do mojej recenzji „Chołodu”). Po trzecie, konstatacja, że żyjemy w świecie po ironii. Chandler z „Przyjaciół” dzisiaj by nie przeszedł. Ironia dla samej ironii może przerodzić się w sarkazm(który autorka ocenia negatywnie). Żyjemy w erze powagi(krygowania się). Warto wspomnieć o rozdziale o kobietach-żartownisiach. Przypominam nam takie postaci jak Czubaszek, Hanka Bielecka, Irena Kwiatkowska. Drenda pisze: polskie satyryczki wywodziły się ze szkoły tworzenia, w której język był niemal wszystkich(lingustic turn nie ominął zatem też komików…). Zresztą, „w centrum polskiego humoru i tak znajduje się baba”. Drenda odnotowuje też wielkie zmiany humorów. Wzlot i upadek Kuby Wojewódzkiego(tego pierwszego błazna IIIRP),śmianie i nieśmianie się z komunizmu(od Barei po IPN),czy przejście na emeryturę Makumby. W kontekście zmian przedstawia je nasza eseista również za pomocą dwóch figur: JP2 i Lecha Wałęsy. Czego jeszcze się dowiemy z książki? Że bardzo trudno jest wymyślić naprawdę udany głupi żart. Książka odpowie również na takie pytania jak: Co to jest antydzbaństwo? Czemu Polsat dał nam Miodowe lata i Kiepskich, czyli humor III RP? Czemu postać wujaszka jest dla niektórych nemezis? Co wzięła Dorota Masłowska od Stefanii Grodzieńskiej? Kto powiedział, że w Polsce nie potrzebujemy cytryn, bo mamy własną kiszoną kapustę? Na pewno zapamiętam jeden cytat z psychologa Stefana Szumana: Człowieka obdarzonego humorem stać na wesołe i pogodne przeżywanie wielu rzeczy z natury raczej trudnych i przykrych. Humor jest bogactwem, które jednak, rzecz dziwna, zdobywają tylko ludzie skądinąd ubodzy. Ps. Ciekawa rozmowa z autorką: https://www.youtube.com/watch?v=N0RDy1_XqxU Ps2. Warto zobaczyć/przeczytać Cunk on Britain. Ps.3. Na koniec żart: Przychodzi lekarz na cmentarz, aby złożyć kwiaty na grobie baby. Nagle grób się rozstępuje i ze środka słychać głos: - Panie doktorze, czy ma pan coś na robaki? Lekturki: 1. Drenda 1: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/303337/duchologia-polska-rzeczy-i-ludzie-w-Drenda 2:latach-transformacji 2. Drenda 2: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4850168/wyroby-pomyslowosc-wokol-nas 3. Dennett i ewolucja humoru: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/261820/filozofia-dowcipu-humor-jako-sila-napedowa-umyslu W książce mamy zupełnie inny rodzaj memetyki. 4. Bey: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/75203/tymczasowa-strefa-autonomiczna i moja recenzja Twardocha: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5029705/cholod 5. Kiepscy: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5056053/nikt-nikomu-nie-tlumaczy-swiat-wedlug-kiepskich-w-kulturze 6. https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5092180/cunk-o-wszystkim-encyklopedia-philomennica