Skromna róża

Jakże zawsze smutne są losy miłości w powieściach Iris Murdoch! Mam niekiedy wrażenie, że autorka jakby specjalnie stwarza swoim bohaterom te upragnione sytuacje, te możliwości i okazje. A potem, bez gniewu ale i bez współczucia, pokazuje, jak wielu z nich wszystkie te szanse zaprzepaszcza. Ale nie to najsmutniejsze, bo przeciwności losu czasem faktycznie krzyżują wszelkie plany człowieka. Gorsze to, gdy właściwie stojąc już w otwartych drzwiach do szczęścia, już na progu, ludzie nagle rezygnują. Tłumaczą się, że to w imię jakichś wyższych wartości albo dla czyjegoś dobra, tak, zawsze znajdzie się ładne wytłumaczenie. Tymczasem, myślę, to po prostu małość i tchórzostwo, nasze zajęcze serca każą nam rezygnować z siebie, ze swoich marzeń, pragnień, ze szczęścia. Dlaczego - nie wiem. Może boimy się odpowiedzialności i trudów, jakie nałożyłoby na nas nowe szczęście, które - jak wiele innych dobrych rzeczy - zapewne ostatecznie łatwiej zdobyć niż potem utrzymać. Iris Murdoch ukazuje tę naszą bojaźń i małoduszność bez znieczulenia, jakby z chłodem laboratoryjnego badacza. Rezygnacja jest chyba przeoczonym przez katechizm ósmym grzechem głównym.