Siły większe niż chaos. Tajemnica „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego
Siły większe niż chaos. Tajemnica „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego
Klucz do zrozumienia Przedwiośnia. Ilustrowane studium interpretacyjne, książka o jednej książce na podstawie jej rękopisu, a więc dokładnie tego, co naprawdę napisał Żeromski. Najnowsza książka Stanisława Falkowskiego o Przedwiośniu Siły większe niż chaos. Tajemnica „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego opowiada o tej powieści w jej najpełniejszej rękopisowej wersji. Stanisław Falkowski czyta Przedwiośnie Stefana Żeromskiego z wielką wrażliwością i erudycją. Widzi w tej głośnej niegdyś powieści, a dziś spowszedniałej od lat szkolnej lekturze, rzeczy nowe, oryginalne i intrygujące. Z benedyktyńską sumiennością oraz pewną dozą interpretacyjnej brawury analizuje pojedyncze słowa i zdania utworu. Zatrzymuje się nawet nad znakami interpunkcyjnymi, w razie potrzeby sięgając nie do wydanego tekstu powieści, ale jej rękopisu. Ostrożnie i delikatnie oddziela od siebie warstwy pochodzące z różnych etapów pracy autora nad tekstem oraz elementy wprowadzone przez redaktorów i edytorów, narosłe na oryginalnym manuskrypcie Żeromskiego. Zestawia ze sobą różne, oddalone kompozycyjnie fragmenty dzieła oraz tropi liczne nawiązania do innych tekstów kultury. Tworzy w ten sposób spójny i zarazem zdumiewający swoim uniwersalizmem klucz do lektury Przedwiośnia, napisany językiem żywym i emocjonalnym. Kluczem tym otwiera współczesnemu czytelnikowi świat myśli, diagnoz, doświadczeń i zagrożeń wspólnych całemu pokoleniu naszych rodaków, witających odrodzoną w 1918 roku Polskę. Klucz ten czyni z nas, ludzi żyjących w XXI wieku, właściwych adresatów powieści. Spadkobierców tej samej tradycji i uczestników tej samej historii Prezes Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego Prof. dr hab. Kwiryna Handke Przedwiośnie interpretuje się na ogół z odwołaniem do oczywistych kontekstów historycznych w postaci rewolucji bolszewickiej, polskiego roku 1918 i wojny polsko-rosyjskiej (przy czym przed rokiem 1989 z intencjami propagandowymi). Bywają natomiast niedoceniane konteksty i znaczenia bardziej uniwersalne. Stanisław Falkowski dowodzi, że to właśnie one pozwalają dostrzec w powieści odkrywczą diagnozę i przepowiednię moralno-historyczną na temat rozpoczynającej się za życia Żeromskiego epoki masowych zbrodni i na temat sytuacji duchowej ludzi ogołoconych z pamięci o przodkach, bo wyrwanych z rodziny, z domu, z ojczyzny, zanim zdążyli się zżyć z czymkolwiek i zrozumieć, co jest święte; przede wszystkim zaś pozwalają dostrzec sprzeciw Żeromskiego wobec czci oddawanej fałszywym bóstwom, jego stanowcze opowiedzenie się w obronie pierwszego przykazania i ewangelicznych norm moralnych. Pytanie o Polskę – czym była, jest, może i powinna być, pisarz sytuuje dopiero na tle tych wielkich tematów. Autor Sił większych niż chaos ujawnia owe uniwersalne znaczenia i konteksty powieści poprzez zanalizowanie jej tekstu z dokładnością do jednego wyrazu, sylaby, akcentu czy przecinka. Nikt nie wątpi, że właśnie tak, z największą dokładnością, należy czytać wiersze, ale wciąż nie każdemu wydaje się to oczywiste w odniesieniu do powieści. Tymczasem nie ma powodu, by sądzić, że wielki artysta, a zwłaszcza taki poeta jak Żeromski, użył choćby jednego wyrazu bez określonego celu. Zachowany rękopis powieści, z którego chyba żaden akapit nie przeszedł do wersji ostatecznej bez zmian, dowodzi tego szczególnie dobitnie. W obecnym wydaniu książki rękopis ten (w całości wciąż jeszcze oczekujący na systematyczna eksplorację) jest znacznie szerzej wykorzystany – jako koronny dowód na powyższe stwierdzenie. Publikacja wyróżniona na Targach „Edukacja XXI” (2003) nagrodą za najlepszą książkę popularnonaukową.
Klimat książki
Książka łączy naukową precyzję z emocjonalnym podejściem do Przedwiośnia, oferując czytelnikowi głęboką analizę tekstu i kontekstów historycznych oraz uniwersalnych.
W skrócie
- Skłania do myślenia
- Wyraziste postacie
- Silne emocje
- wolne tempo
Tropy
- dokładna analiza tekstu
- odczytanie warstw redakcyjnych
- interpretacja symboliki
Szczegóły
- Rok wydania
- 2018
- Liczba stron
- 348 str.
- Wydawnictwo
- Oficyna Wydawnicza VOLUMEN
- Język
- polski
- Format
- papier
- Czas czytania
- 5 godz. 48 min.
- Gatunek
- językoznawstwo, nauka o literaturze
- ISBN
- 9788364708602
Inne książki autora
(3)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Siły większe niż chaos. Tajemnica „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.