Rycheza, pierwsza polska królowa. Miniatura w czerni i czerwieni

Takich książek nie czyta się ot tak sobie. Takie książki nie zostawiają Cię samego zaraz, jak tylko zamkniesz ostatnią stronę. Takie książki wczepiają się w Ciebie i tkwią. Bo to nie jest powieść o wygnanej królowej, nie jest powieść o zdradzonej żonie, czy pełnej poświęcenia matce. To w ogóle nie jest powieść, a refleksja nad trwaniem, nad ludzką kondycją, która w różnych anturażach pojawia się ciągle i ciągle w swojej wspaniałości i w swojej ohydzie. Bo historia to dziś, tylko cokolwiek dalej, mawiał poeta. Tak więc Janina Lesiak próbując zrozumieć Rychezę, próbowała zrozumieć dążące do realizacji swoich praw kobiety. Płacząc nad losem naszych przodkiń z XI wieku, płakała nad losem kobiet do dziś. Mówiąc o sprawach i przypadkach tamtych czasów, mówiła też o tym, co teraz zatruwa nam życie. To nie jest powieść, to próba zrozumienia.