Bookfolio

Ruda, córka Cwiego. Historia Żydów na warszawskiej Pradze

Adam Dylewski

reportaż

Każdy z warszawskich brzegów Wisły opowiada własną, odmienną historię. Prawobrzeżna Praga to kamienice, bramy, bazar, kominy, kolej, hardy, nieco lumpenproletariacki charakter. Lekko tylko ranna w powstaniu, wyszła z tragedii zburzonego miasta bez wielkich strat. Do dziś cieszy się opinią jedynej dotykalnej enklawy mitycznej Warszawy sprzed zniszczenia. Przez kilka wieków mieszkali tu Żydzi. Ruda, córka Cwiego, spoczęła na praskim cmentarzu, Szmul Zbytkower dał nazwę Szmulowiznie, Gabriel Bergson ufundował Wielką Synagogę, Manas Ryba otworzył bazar, Dawid Rosenblum i Stanisław Najman stworzyli zręby potęgi fabryk Labor i Wulkan. Swój ślad odcisnęli fanatyczny Bal-Czuwe, mistrz bokserski Samuel Kenigswein i Miss Judea Zofia Ołdak. Prascy Żydzi, podobnie jak cała prawobrzeżna dzielnica, jednocześnie byli częścią Warszawy i czuli swoją odrębność. Nierzadko były to związki bardzo silne, czego dowodzi wydanie praskiej księgi pamięci w Tel Awiwie i utworzenie praskiego ziomkostwa w Paryżu. W relacji z archiwum Ringelbluma opisującej wysiedlenie praskich Żydów do getta czytamy: Na dzień przed zamknięciem dzielnicy jeden z praskich Żydów, były pracownik mykwy, popełnił w niej samobójstwo zgodnie ze swoją zapowiedzią, że on Pragi nie opuści. Kto był praskim gaonem, a kto genialnym dzieckiem z Pragi? Gdzie się podziały istniejące jeszcze po wojnie praskie synagogi i domy modlitwy? Adam Dylewski odkrywa te i inne tajemnice żydowskiej Pragi.

Klimat książki

W książce Adam Dylewski tworzy szczegółowy portret warszawskiej Pragi jako miejsca, które przez wieki było żywym centrum żydowskiej kultury i społeczności. Autor łączy opis architektury i przemian urbanistycznych z historią ludzi, którzy tam żyli, pracowali i tworzyli. Książka ma głęboki wymiar pamięciowy i kulturowy, a jednocześnie zachowuje narracyjną lekkość, dzięki czemu jest przystępna dla szerokiego grona czytelników zainteresowanych historią Warszawy i Żydów.

W skrócie

  • Rozbudowany świat
  • Skłania do myślenia
  • Wyraziste postacie
  • wolne tempo

Tropy

  • opowieść o miejscu
  • pamięć kolektywna
  • przemiany przestrzenne

Szczegóły

Data wydania
14 listopada 2018
Liczba stron
432 str.
Wydawnictwo
Czarne
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
7 godz. 12 min.
Cykl
Poza serią
Gatunek
reportaż
ISBN
9788380497757

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Ruda, córka Cwiego. Historia Żydów na warszawskiej Pradze" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.