Homo viator Tom utworów Krzysztofa Zielińskiego jest książką niezwykłą, nie tylko dlatego, ze łączy kilka różnych gatunków literackich. Mamy tu wiersze, poemat epicko-liryczny, prozę poetycką, rozważania na rozmaite tematy, opowiadania i powieść. Wiersze dotykają różnych aspektów ludzkiego życia oraz problemów egzystencjalnych i tych zwykłych, powszednich. Podmiot liryczny jawi się jako wędrowiec przez świat i przez życie - homo viator. W tej roli stawia go już pierwszy utwór, równocześnie kreując na mitycznego herosa, czy to Herkulesa, czy Atlasa, który paradoksalnie nawet po śmierci podtrzymuje Ziemię przed stoczeniem się w przepaść chaosu: “Wiatr pustynnym piaskiem szkielet mój zakryje, archeolog - europoidalny, dziesięć wieków wstecz, nie wiedząc, że ja nadal żyję, że dźwigam niebo, by do wody nie wpadło, że wicher zawracam, gdy paszcza trąb wyje, że jutrzni pilnuję, by co ranek była, by Gwiazda Wenus ze sklepienia, które dźwigam, świeciła.” /Byłem - jestem - będę/ Można ten obraz odczytywać jako współczesne nawiązanie do mitów, jakich wiele, ale można też, i ja obstaję przy tej właśnie opcji, jako figurę człowieka (poety) czującego współodpowiedzialność za losy świata. Postać wrażliwego na zło, niesprawiedliwość i cierpienie homo viator to light motive całej książki, nie tylko jej lirycznej części. Bohater ten wspomina, marzy, tęskni, pragnie kochać i być kochany: “Popatrzymy sobie w oczy głęboko, ty spoważniejesz, ja się roześmieję. Zmartwisz się, że to koniec, Najdalszy Wszechświata zakątek. Ja odpowiem radośnie, kochana, to wyprawy początek” /Poleć ze mną gdzieś daleko/ Nawiasem mówiąc w podobny sposób marzy o miłości bohater powieści Gwiazda Piołun zamykającej tom. Niektóre liryki przywołują wspomnienia z dzieciństwa, przypomnienia osób bliskich i ukazują skomplikowane, a zarazem czułe z nimi relacje. Mówią o miłości, nostalgii, samotności, przemijaniu, śmierci. Ta ostatnia pokazana jest zarówno z perspektywy eschatologicznej, jak i w swoim codziennym "działaniu", co jest szczególnie widoczne w utworze Teatrzyk nieśmieszny o tym, że nić Mojry jest kiepskiej jakości. Namacalna wydaje się być w owych wierszach wyrwa po tym, co utracone, stąd waga przywoływanych w nich wspomnień i pamięci. W szczególnie przejmujący sposób o utracie mówi wiersz Chcę umrzeć z tym zdjęciem w dłoni. Podmiotem mówiącym, a zarazem bohaterem tego utwory jest człowiek, który utracił wszystko - bezdomny. W dygresyjny, skojarzeniowy sposób opowiada on swoją historię. Mówi on: “Kiedyś miałem dom (...) Kiedyś miałem syna (...) Kiedyś miałem żonę” i, co szczególnie porusza czytelnika: “Nie mam dokumentów. Nie. Jeden, jedyny dokument mam. Zawinięte w foliowy woreczek zdjęcie. Pomięte, połamane, stare. Zdjęcie chłopca.” Warto nadmienić, że budowany w tym wierszu monolog, podobnie jak w wielu innych, w których występują zwykli bohaterowie, konstruowany jest tak, by brzmiał, przy całym swoim lirycznym ładunku, w sposób naturalny. Motyw przemijania w oryginalny sposób, zarówno pod względem konstrukcji wiersza, jak i ujęcia tematu pojawia się jeszcze m.in. w tekście Bezsenność w nicości. Mamy tu poszarpane wersy nadające wypowiedzi podmiotu dramatyzm, migawkowe, niczym w kalejdoskopie obrazy i oryginalne metafory: “gryps od Pana Boga”, “pijane myszy” “lód w umyśle” i wiele innych. W wierszach Krzysztofa Zielińskiego nie brak również odniesień i uniesień religijnych. Tworzą one metafizyczną aurę dla całości lirycznej części tomu. Z drugiej strony mamy tu również zapisy codziennych, powszednich czynności jak wędrówka przez las (Cichość myśli) czy grabienie i palenie liści (Jesienny nastrój),które także nabierają wymiaru metafizycznego, dzięki czemu profanum łączy się z sacrum. Poemat epicko-liryczny Omamiony wizją Raju, przyjąłem zaproszenie od Wielkiego Maga, albo moja wędrówka ku Arkadii opowiada na pół fantastyczną, na pół realistyczną historię poprzez metaforyczne i symboliczne obrazy. Mamy w nim wojny światów, magów, rycerzy, zarazy, motywy mitologiczne, apokaliptyczne i, wspomnianego już, wędrowca zmierzającego do symbolicznego celu. Zauważa się w nim też dyskretną ironię, a finał zaskakuje czytelnika. Kilka próz poetyckich cechuje zróżnicowanie i sposobu obrazowania, i motywów czy konwencji. Części z nich bliżej do liryki, innym zaś do mini opowieści, a jeszcze innych do na poły filozoficznej refleksji. Znajduje tu niebanalne opisy przyrody, operujące nastrojową, indywidualna metaforyką, refleksje o naturze świata i człowieka czy sarkastyczne rozważania na temat disco polo i wyznawców tego gatunku muzyki. Dwa umieszczone w tomie opowiadania znacząco różnią nastrojem, formułą i rodzajem. O tym, jak zesłałem potop na świat, który stworzyłem przypomina nieco przewrotnie potraktowany mit o stworzeniu świata i ludzi. Misja FOR SEKS. to intrygująca opowieść science fiction. Oba wciągają czytelnika w swoje światy. Podobnie ma się rzecz z zamykającą tom powieścią sensacyjną z niebanalnie poprowadzonym wątkiem romansowym. Dobrze poprowadzona fabuła trzyma w napięciu. Wątki splatają się niczym w muzycznej fudze. Poetyckie opisy, ani za długie, ani za krótkie pozwalają odbiorcy złapać oddech. Ponadto powieść ta jest nie tylko niezwykłą historią, która przytrafiła się zwykłemu bohaterowi. Ma prócz tego, podobnie jak wszystkie niemal utwory z tomu metaforyczne przesłanie. Wszystkie części tomu wzbogacają skorelowane z treścią utworów zdjęcia wykonane przez autora. Rozliczenie to lektura ciekawa, inspirująca, skłaniająca do zadumy, ale również pozwalająca na uśmiech.
Szczegóły
- Data wydania
- 14 kwietnia 2023
- Liczba stron
- 225 str.
- Wydawnictwo
- Ridero
- Język
- polski
- Format
- papier
- Gatunek
- poezja
- ISBN
- 9788383248806
Inne książki autora
(10)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Rozliczenie. Gwiazda Piołun" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.