Rowerem przez Polskę w ruinie. Niezwykła podróż po kraju, który zmienił się nie do poznania. Jedyny nieocenzurowany reportaż z 1945 roku

Lisiołem przez Polskę w ruinę . Lisioł nie potrafi przejść obojętnie koło książki historycznej. Nie inaczej było w przypadku pozycji „Rowerem przez Polskę w ruinie”, czyli reportażu z 1945 roku pióra Bernarda Newmana i rzeczywiście, autor robi dokładnie to, co zapowiada – zabiera nas w podróż po Polsce po II wojnie światowej. . Swoje wielkie tuptanie Lisioł zaczął od zniszczonej Warszawy. Tutaj ostrożnie trzeba stawiać łapy, gdyż dziennie ginie całkiem sporo osób od spadających cegieł oraz tynku. Brakuje jedzenia, wody i dachu nad głową, a czuć już zbliżający się oddech zimy. Wszędzie dookoła na gruzowiskach ludzie rozkładają swój ostatni dobytek, próbując cokolwiek sprzedać, jednak czym Warszawa żyje? Co zaskakujące kwiatami, odrobiną piękna w tych ciemnych dniach. . W ramach kontekstu Newman prezentuje historię Polski z punktu widzenia obcokrajowca, czyli rzekę krwi i poświęcenia. Te rozważania sięgają również ekonomii, polityki, spraw finansowych itp. ale także stosunków polsko-niemieckich i polsko-rosyjskich. Tutaj z pełną mocą ujawnia się fakt, że autor jest obcokrajowcem, prezentującym pokojowe nastawienie, skoncentrowane na poszukiwaniu rozwiązania, ale takowe nie istnieje w przypadku Katynia i pozostałych zbrodni. Dodatkowo reportaż był pisany zaraz po wojnie, więc jest przesiąknięty pozytywnym nastawieniem wobec ZSRR, które można wsadzić między bajki, jednak w tamtym momencie akceptowano takie tłumaczenia. . Lisioł musi przyznać, że też sporo z założeń autora po prostu się nie sprawdziło, np. jego przeświadczenie o potrzebie powrotu żołnierzy polskich walczących na Zachodzie do swojego kraju. Jak pokazała przyszłość, czekały na nich wyroki, a nie zaszczyty. Można wręcz powiedzieć, że autor bardzo pragnie sfederalizowanej Europy opartej na wspólnym zaufaniu i jakież musiało być jego rozczarowanie, gdy przyszłość nadeszła ubrana w zgoła inną sukienkę. . Podsumowując, za mało tuptania po zniszczonej Polsce – zaliczyliśmy zaledwie Warszawę, Kraków, Katowice, Opole, Wrocław i kilka wsi – a za dużo dywagacji nad losem Polski, co jest podyktowane skierowaniem tekstu do zagranicznego czytelnika. Przynajmniej Lisioł dowiedział się, jak postrzegano Polskę za granicą.