Rewizor

Wersja papierowa Znakomita, znakomita komedia w znakomitym, brawurowym przekładzie Juliana Tuwima, który doskonale nadał przekładowi żywy charakter i zmienił imiona oraz przydomki bohaterów tak by były zabawne także dla rodzimego czytelnika, a nie zatracił sensu orginału. Wybitny to był człowiek i widać, że był artystą nawet jako tłumacz (zresztą dobry tłumacz, to artysta). W komedii tej jest sporo też dramatu (także poza formą i od tej formy abstrahując) ujmujące się w prosty i prześmiewczy, a uroczy jednak czasami sposób ułomność i bezduszność biurokracji, która potrafi zmielić jednostkę, ale i opisuje człowieka, który choćby miał za kilka chwil trząść się ze strachu przed tą machiną, to kasę na nową cerkiew zdefrauduje. Mamy tu też wspaniale opisaną prowincję duszne i oparte na znajomościach życie tych małych społeczności w których każdy człowiek ma swoje przypisane miejsce.. Jest to także dramat, który obśmiewa ludzką pyszałkowatość, chęć sięgania po to co nie jego ( jeden z bohaterów wielokrotnie przyznaje się do łapówkarstwa argumentując jego słuszność w naprawdę zabawny sposób),ludzkieą małość i okazjonalne lizusostwo. Postaci Horodniczego (czyli Antona, Antoniwicza Skowoznika - Dmuchanowskiego, a w wolnym tłumaczeniu Świszczypały, naczelnika miasta) oraz Naczelnika poczty są napisane absolutnie genialnie. Sztuka została wystawiona po raz pierwszy w 1837 roku i odniosła spektakularny sukces. Ponoć chwalił ją nawet sam Car Mikołaj I, który jednak jednak jak twierdzi Gogol jej nie zrozumiał i tylko dlatego się nie obraził. W Polsce (będącej pod zaborami) się nie spodobała, bo w 1850 roku czyli świeżo po Wiośnie Ludów dotkliwe represje i "przykręcanie śruby" przez zaborcę Austriackiego spowodowały, że więcej symparytów miała Rosja, a sama sztuka przecież w jej ułomności "waliła jak w bęben". Ponoć nie śmiał się nikt, ale mimo to sztuka po kilku miesiącach wróciła na afisz, bo była wystawiana aź do 1867 roku, a później wracano do niej na przestrzeni lat w wielu wersjach. Jedno z najważniejszych dzieł literatury. Warto!