Psychowashing – między nauką a manipulacją

W czasach, gdy język psychologii i neuronauki wkracza do marketingu, mediów i sfery publicznej, coraz trudniej odróżnić rzetelną wiedzę od sprytnie opakowanej pseudonauki. W nowym Audioserialu Pisma Psychowashing Oktawia Kromer tropi fałszywe terapie i sprawdza na własnej skórze skuteczność cudownych recept na każdą życiową bolączkę. O tym, gdzie przebiega granica między nauką a wykorzystującą jej język manipulacją, rozmawialiśmy w trakcie dyskusji zorganizowanej przez redakcję „Pisma. Magazynu Opinii” i Zachętę – Narodową Galerię Sztuki. Podczas debaty przyglądaliśmy się, jak nauka sama siebie koryguje i przesuwa swoje granice. Jeszcze dwie dekady temu stwierdzenia o wpływie mikrobioty jelitowej na emocje czy depresję można by uznać za pseudonaukowe; dziś to przedmiot solidnych badań. Gdzie więc kończy się kontrowersyjna, ale konstruktywna hipoteza, a zaczyna psychowashing lub szarlataneria? Czy w takiej szarej strefie mieści się na przykład temat hipnozy albo dziedziczenia traumy? Jak mówić o wyzwaniach i ograniczeniach metody naukowej, unikając jej dyskredytowania? W rozmowie wzięli udział: Konrad Skotnicki – popularyzator wiedzy, podejmuje tematy związane z naukami ścisłymi, kosmosem, edukacją klimatyczną i ekologią. Jego internetowa twórczość regularnie dociera do kilku milionów osób miesięcznie. Ma doktorat z chemii, przez wiele lat pracował w instytucie badawczym, zajmując się analizą potencjalnych leków przeciwnowotworowych. Fan starych książek science fiction, polskiej przyrody i filmów dokumentalnych. W internecie opowiada o kosmosie, różnicy między szczypiorem a szczypiorkiem oraz o tym, dlaczego Napoleon nie wiedział o istnieniu dinozaurów. Autor książki 111 faktów, które zniszczą twoje wyobrażenie o świecie. dr Katarzyna Bąkowicz – komunikolożka, medioznawczyni, adiunktka na Uniwersytecie SWPS. Współtwórczyni Central European Digital Media Observatory, wiceprzewodnicząca Komisji Medioznawczej Polskiej Akademii Umiejętności, asesorka European Fact-Checking Standards Network, członkini rady programowej Rady Reklamy. Ekspertka Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz autorka Standardu Etycznej i Odpowiedzialnej Komunikacji w Biznesie. Badaczka dezinformacji oraz jej konsekwencji społecznych, strateżka komunikacji biznesowej i medialnej. Autorka publikacji naukowych oraz producentka programów z obszaru biznesu i komunikacji. Rozmowę poprowadziła Urszula Kifer – redaktorka naczelna „Pisma”, która współtworzyła Fundację Reporterów i pracowała m.in. w Wirtualnej Polsce, Gazeta.pl, „Newsweeku” i „Rzeczpospolitej”. Producent: Fundacja Pismo Współorganizator: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki. Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich.