Bookfolio

Psychowashing – między nauką a manipulacją

Oktawia Kromer

reportaż

W czasach, gdy język psychologii i neuronauki wkracza do marketingu, mediów i sfery publicznej, coraz trudniej odróżnić rzetelną wiedzę od sprytnie opakowanej pseudonauki. W nowym Audioserialu Pisma Psychowashing Oktawia Kromer tropi fałszywe terapie i sprawdza na własnej skórze skuteczność cudownych recept na każdą życiową bolączkę. O tym, gdzie przebiega granica między nauką a wykorzystującą jej język manipulacją, rozmawialiśmy w trakcie dyskusji zorganizowanej przez redakcję „Pisma. Magazynu Opinii” i Zachętę – Narodową Galerię Sztuki. Podczas debaty przyglądaliśmy się, jak nauka sama siebie koryguje i przesuwa swoje granice. Jeszcze dwie dekady temu stwierdzenia o wpływie mikrobioty jelitowej na emocje czy depresję można by uznać za pseudonaukowe; dziś to przedmiot solidnych badań. Gdzie więc kończy się kontrowersyjna, ale konstruktywna hipoteza, a zaczyna psychowashing lub szarlataneria? Czy w takiej szarej strefie mieści się na przykład temat hipnozy albo dziedziczenia traumy? Jak mówić o wyzwaniach i ograniczeniach metody naukowej, unikając jej dyskredytowania? W rozmowie wzięli udział: Konrad Skotnicki – popularyzator wiedzy, podejmuje tematy związane z naukami ścisłymi, kosmosem, edukacją klimatyczną i ekologią. Jego internetowa twórczość regularnie dociera do kilku milionów osób miesięcznie. Ma doktorat z chemii, przez wiele lat pracował w instytucie badawczym, zajmując się analizą potencjalnych leków przeciwnowotworowych. Fan starych książek science fiction, polskiej przyrody i filmów dokumentalnych. W internecie opowiada o kosmosie, różnicy między szczypiorem a szczypiorkiem oraz o tym, dlaczego Napoleon nie wiedział o istnieniu dinozaurów. Autor książki 111 faktów, które zniszczą twoje wyobrażenie o świecie. dr Katarzyna Bąkowicz – komunikolożka, medioznawczyni, adiunktka na Uniwersytecie SWPS. Współtwórczyni Central European Digital Media Observatory, wiceprzewodnicząca Komisji Medioznawczej Polskiej Akademii Umiejętności, asesorka European Fact-Checking Standards Network, członkini rady programowej Rady Reklamy. Ekspertka Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz autorka Standardu Etycznej i Odpowiedzialnej Komunikacji w Biznesie. Badaczka dezinformacji oraz jej konsekwencji społecznych, strateżka komunikacji biznesowej i medialnej. Autorka publikacji naukowych oraz producentka programów z obszaru biznesu i komunikacji. Rozmowę poprowadziła Urszula Kifer – redaktorka naczelna „Pisma”, która współtworzyła Fundację Reporterów i pracowała m.in. w Wirtualnej Polsce, Gazeta.pl, „Newsweeku” i „Rzeczpospolitej”. Producent: Fundacja Pismo Współorganizator: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki. Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich.

Szczegóły

Data wydania
18 grudnia 2025
Wydawnictwo
Fundacja Pismo
Język
polski
Format
audiobook
Cykl
Audioseriale Pisma (tom 3.1)
Gatunek
reportaż

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Psychowashing – między nauką a manipulacją" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.