Przygody Hucka Finna

Sięgnąłem po książkę Twaina, bo planuję przeczytać 'Jamesa' autorstwa Everetta, który opowiada historię Hucka z punktu widzenia jego towarzysza podróży – czarnoskórego niewolnika Jima. Mamy więc do czynienia ze typowym chwytem – przedstawieniem znanej fabuły z innego punktu widzenia. To moja pierwsza lektura tej książki, myślę, że najlepiej ją poznać w wieku pacholęcym, ale jakoś mnie to ominęło. Tytułowy Huck jest białym chłopakiem żyjącym w Stanach w latach 40. XIX wieku, ale o słabym pochodzeniu, matki nie ma a ojciec to pijus i drobny rzezimieszek. Huck trafia na wychowanie do wdowy Watson, która usiłuje zeń stworzyć porządnego młodzieńca, polega to na nauce czytania i pisania, oraz wbijaniu do głowy prawd religijnych. Z kolei ojciec nie chce, by chłopak się uczył, tylko pomagał mu w wędkowaniu i polowaniu, bije go przy okazji niemiłosiernie. Chłopak wreszcie ucieka i schodzi się z niewolnikiem Jimem, który również jest zbiegiem – obawia się, że go sprzedadzą. I tu zaczyna się ich odyseja, podróż tratwą po rzece Missisipi, w trakcie której spotykają ich najróżniejsze przygody. Bardzo ciekawie przedstawia spotykanych przez naszą parę ludzi, ich ciemnotę i wiarę w zabobony, które są dla nich, obok religii, najlepszym sposobem opisania świata. Spotykamy zawodowych oszustów, pijaków, rzezimieszków, z drugiej strony sporo ciężko pracujących i bogobojnych obywateli. Myślę, że obraz ówczesnego społeczeństwa amerykańskiego wyłaniający się z kart książki jest całkiem realistyczny. Realistycznie opisuje Twain sytuację Jima – traktowany jest jak zwierzę, jak rzecz, wciąż musi się ukrywać, bo każdy biały może go pochwycić i uwięzić, Ciekawy jest stosunek Hucka do Jima, na początku traktuje go nie jak człowieka – takie podejście było w ówczesnych czasach powszechne. I tak dziwi się, że Jim (który ma rodzinę): „Myślał o żonie i o dzieciach, tęskniąc za nimi, bo po raz pierwszy był z dala od nich. Nie wątpię, że żonę i dzieci kochał tak samo jak biały. Wydaje się to nieprawdopodobne, a jednak mam pewność, że tak było.” Ale z czasem gdy Huck lepiej poznaje Jima, jego postawa się zmienia: „Wiedziałem, że Jim z wierzchu tylko jest czarny, a wewnątrz tak biały jak każdy z nas”. Książka kończy się dobrze, bo właścicielka Jima daruje mu wolnoć w testamencie, ale to gorzka radość: los niewolników zależy od dobrej woli białych właścicieli. Ma książka swoje dłużyzny, na przykład wspólne przedsięwzięcie Tomka Sawyera i Hucka opisane w wielu rozdziałach pod koniec opowieści jest potwornie nudne. To w gruncie rzeczy lektura dla dzieci, ale napisana bardzo dobrze. W przydługim wstępie pan Święcicki nazywa Twaina wielkim humorystą, ja widzę w nim raczej wybitnego realistę. ściągnąłem ebooka z portalu Wolne Lektury, przekład pani Prażmowskiej jest nieco anachroniczny, ale da się czytać.