Protokół Warszawski

Tytuł kolejnej książki pana Berry’ego o przygodach emerytowanego asa amerykańskiego wywiadu zaintrygował mnie i ucieszył. Wreszcie autor miejscem akcji uczynił Polskę i jak się spodziewałam (zresztą słusznie) opisał nasze rodzime zabytki i atrakcje turystyczne. Jednak w trakcie czytania, mina mi zrzedła. Wprawdzie co do tych zabytków to się nie myliłam i pan Berry bardzo ładnie zareklamował Kraków i zabytkową kopalnię soli w Wieliczce, do tego litościwie nie pozwolił wyrządzić w nich żadnych znaczących szkód (co jak wiemy nie jest standardem w działalności Cottona Malone’a),ale nie ustrzegł się pewnych błędów (np. wysokie zapotrzebowanie na sól wynikało przede wszystkim z tego, że przez wieki była skutecznym środkiem konserwacji żywności, a nie z tego, że jest ludziom niezbędna do życia, a Bolesław Chrobry raczej nie rządził krajem z Wawelu) oraz zanadto przecenił pozycję i siłę polskiego prezydenta, jako urzędu (który w książce np. wprowadził „szczodre dodatki rodzinne”; w polskich realiach prezydent może co najwyżej zaproponować coś takiego, a sam z siebie nic wprowadzić nie może; no ale o głównie reprezentacyjnej funkcji prezydenta nie wie też część naszego społeczeństwa, wierząc w przedwyborcze obietnice typu „nikt wam tyle nie obieca co ja” więc może niepotrzebnie się czepiam 😊). To jednak co mnie zasmuciło najbardziej, to bolesne komentarze w stylu: „Polacy nigdy nie potrafili skutecznie zarządzać swoim państwem”, krytyka wolnej elekcji i wielokrotne podkreślanie, że za komuny miliony Polaków cierpiały nędzę i głód (i najwyraźniej im to pasowało, skoro pogodnie znosili taki stan rzeczy przez ponad 40 lat). Nie chcę tu teraz wchodzić w szczegóły, ale są to uogólnienia i stereotypy z gruntu nieprawdziwe i nie oddające realnej i globalnej sytuacji na przestrzeni ponad tysiącletniej (!!!) historii kraju i narodu. Pomijając jednak fakt, że pan Berry uraził moje na wskroś polskie ego niezbyt dyplomatycznymi i niesprawiedliwymi uwagami, to trochę słabo wypadają mi motywy działania poszczególnych frakcji zaangażowanych w całą aferę. Potrafię zrozumieć tych, którzy robią to dla pieniędzy, a także rosyjskich agentów, ale czemu rządy np. Francji, czy Korei Północnej miałyby jakiś interes w kupowaniu za grubą kasę materiałów kompromitujących polskiego prezydenta, tego doprawdy nie ogarniam i co lepsze również autor tego dobrze nie uzasadnił. Jak na mój gust, intryga została trochę przekombinowana i tyle. Przyznaję jednak, że tę pozycję (podobnie jak wcześniejsze) czyta się dobrze i szybko. Akcja dosłownie zapiera dech w piesiach, bohaterowie przemieszczają się z miejsca na miejsce z prędkością błyskawicy, trup ściele się gęsto, a wrogowie (lub niewygodni świadkowie) są bezlitośnie eliminowani przez konkurencję. Krótko mówiąc: niezła książka akcji, ale napisana po słabym rozeznaniu realiów historyczno- politycznych.