Pożegnanie z Marią i inne opowiadania

Z przykrością stwierdzam, że słynne opowiadania Tadeusza Borowskiego (tego czerwonego Kolumba) są dla mnie w większości niestrawne. Wiem, że behawioryzm, że nowatorska metoda, że literacko bardzo dobre fragmenty... Niemniej jednak to jest tak nieznośne w odbiorze, że lektura staje się aktem masochizmu. Mnóstwo wycinkowych scen, poszarpanych dialogów, masa niedopowiedzeń. Często sięgam po literaturę obozową i zwykle ją głęboko przeżywam, doświadczając psychicznego wstrząsu. Teksty Borowskiego odbieram jednak inaczej: nie jako wstrząsające, lecz odstręczające. A to jest zasadnicza różnica. Przy czym mam świadomość, że taki efekt można uznać za zamierzony przez autora. Jedna myśl na pewno ze mną zostanie. Cytuję niedokładnie, ale tak, by oddać jej sens: "Nie ma takiej rzeczy, której nie zrobiłby człowiek, by ocaleć. To uzdalnia go do zabijania. Najpierw zabija, żeby samemu przeżyć, potem z obowiązku, wreszcie z przyzwyczajenia, a na końcu już dla przyjemności".