Polska generalicja w opiniach Marszałka Piłsudskiego

O polskiej generalicji, szczerze i bez ogródek Przy względnie zaplątanej naszej organizacji wojskowej oraz po śmierci Prezydenta Narutowicza, zdecydowałem zostawić na wypadek śmierci albo usunięcia się mego ze stanowiska moje kwalifikacje generałów Wojska Polskiego i dowódców dywizji, napisane szczerze i bez ogródek. Uważam to za swój obowiązek, gdyż nikt prócz mnie, który dowodził wojskiem podczas jego szybkiej formacji i w czasie dwuletniej wojny, nie jest w stanie przekazać memu następcy tego zapasu doświadczenia, które ja posiadam. Józef Piłsudski Polska generalicja. Opinie, znane mniej mniej niż na to zasługują Opinie Józefa Piłsudskiego o generałach, choć opublikowane ponad pół wieku temu, są nadal znane mniej, niż na to zasługują. A jest to dokument pod wieloma względami unikatowy. Piłsudski zapisał swą ocenę generalicji w dramatycznym momencie historycznym. Było to bowiem krótko po zamordowaniu prezydenta Gabriela Narutowicza. W tym czasie liczył się on z koniecznością wycofania się z zajmowanych naczelnych stanowisk wojskowych. Marszałek zastrzegł, że opinie, miał ją prawo otworzyć jedynie generał przewodniczący Ścisłej Rady Wojennej oraz urzędujący Prezydent RP. Teraz w specjalnym wydaniu de lux (A4, kolor, kreda, twarda oprawa) Największą wartość mają opinie 12 generałów broni i dywizji, które Marszałek przygotował w dość rozbudowanej formie. Bowiem ocenił tych oficerów „pod względem charakteru dowodzenia” oraz osobno „pod względem objętości dowodzenia”. Są to opinie wszystkich aktywnych wówczas generałów broni ( w tym Józefa Hallera, Stanisława Szeptyckiego i Tadeusza Rozwadowskiego) i dziewięciu spośród generałów dywizji ( wymienimy tylko Lucjana Żeligowskiego, Kazimierza Sosnkowskiego, Edwarda Rydza-Śmigłego, Władysława Sikorskiego). Wydawnictwo Tetragon przygotowało specjalną edycję Opinii… ze wstępem Kamila Stepana, wzbogacona licznymi zdjęciami i biogramami. Ponadto każda strona oryginalnego dokumentu napisana przez Marszałka została zreprodukowana w oryginalnym formacie. Czytelnik otrzymuje więc wydanie de lux.