Polowanie na bestię z Majdanka

39/2025 (audiobook 29/2025) Hermine Braunsteiner. „Życie i twórczość” tej prostej, ledwie piśmiennej, kobiety to ciekawa i pouczająca lekcja. Głownie z zakresu historii, ale także socjologii, psychiatrii, psychologii. A także z zakresu prawa procesowego. W systemie niemieckiego terroru kobiety stanowiły tylko/aż dziesięć procent tzw. personelu pomocniczego. Tę dysproporcję, rzec można, nadrabiały nierzadko zaangażowaniem, często dorównując bestialstwem swoim kolegom z pracy. Młoda Hermine zatrudniła się jako Aufseherin, czyli tzw. nadzorczyni, i swoją zawodową „karierę” rozwijała w Ravensbruck i Genthin, ale do historii przeszła jako „Kobyła” z Majdanka. Charakteru jej pracy oraz cech jej własnego charakteru – każdy kto ma choć podstawowe pojęcie o funkcjonowaniu obozów koncentracyjnych może się domyślać. Jarosław Molenda, owszem, dokładnie przypomina jej „dokonania”, za które została nawet odznaczona Wojennym Krzyżem Zasługi Drugiej Klasy, ale nie to stanowi największą wartość tej książki. Molenda bowiem, opisując powojenne losy tej kanalii, przedstawia słabość wymiaru sprawiedliwości, który większości zbrodniarzy ukarać albo nie zdołał w ogóle, albo uczynił to za późno. Smutną konstatacją jest to, że im więcej czasu mijało od zakończenia wojny i procesów norymberskich – tym trudniej było odnaleźć i ukarać niemieckich zwyrodnialców. Zmieniał się „polityczny klimat”, ubywało świadków, rozproszenie po świecie tych kanalii stwarzało trudności ekstradycyjne… Osobnym wątkiem jest wspomniana kondycja wymiaru sprawiedliwości, który trzydzieści pięć lat po wojnie wreszcie zdołał zainteresować się miłą, starszą panią, kochającą psy i dzieci sąsiadów, która zdążyła w tym czasie wyjść za mąż, osiedlić się w Stanach Zjednoczonych i przyjąć obywatelstwo amerykańskie. Gdyby nie mój bohaterski imiennik - Szymon Wiesenthal – nikt, poza ofiarami, nie pamiętałby już o „Kobyla” z Majdanka, to on doprowadził do jej wytropienia i uruchomił machinę proceduralną związaną z zatrzymaniem, osadzeniem i doprowadzeniem przed sąd tej morderczyni. Historia procesu Braunsteiner to materiał na solidny dramat sądowy. Manipulacje prawników, arogancja obrony, upokarzanie świadków i ofiar, przeciąganie procesu w nieskończoność, niebotyczne koszty sądowe – doprawdy aż trudno uwierzyć, że to wszystko się wydarzyło. Pewną satysfakcję przynosi zakończenie tej historii, choć jest to tylko chwilowe przyćmienie gorzkiej konstatacji, że wielkiej grupie tych zbrodniarzy udało się dożyć spokojnej starości. Zainteresowanym „życiem i twórczością” Hermine Braunsteiner polecam materiały dostępne na YouTube, na podstawie tego procesu powstał w 1976 roku także polski film pt. „Zagrożenie”. Lektor: Kamil Małanicz