Podwojenie

Saramago nie byłby sobą, gdyby nie zagłębiał się w ludzką duszę. Jest pisarzem, który odkrywa najbardziej mroczne, wstydliwe i skrzętnie ukrywane myśli, obsesyjne działania, które nie przynoszą oczekiwanych przez bohaterów efektów. Są destrukcyjne, niszczące. Jednak ta świadomość dociera do nich już po fakcie, już po traumie, kiedy nie można cofnąć czasu. Bohater "Podwojenia" jest szanowanym i doświadczonym nauczycielem. W roli zawodowej spełnia się dobrze, z rolami życiowymi jest gorzej. Mężczyzna po tzw. przejściach - rozwiedziony, spotykający się z kobietą, co do której nie potrafi określić swoich uczuć. W każdym razie nie ma mowy o namiętności, miłości. Przeżywa depresję, którą widzi kolega po fachu. Stara mu się pomóc. Proponuje po prostu obejrzenie kilku dobrych filmów, oderwanie myśli od kłopotów, od beznadziejności kolejnych dni. I rzeczywiście beznadziejność się kończy jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. W jednym z aktorów nasz bohater widzi swojego idealnego sobowtóra. Wypożycza wszystkie filmy z jego udziałem. Ogląda je zaniedbując pracę, partnerkę, siebie. W życiu chodzi mu teraz tylko o zidentyfikowanie "drugiego siebie". Poświęca cały swój czas i środki, wykorzystuje do tego celu niekiedy niebanalne pomysły. Wreszcie udaje mu się doprowadzić do konfrontacji. Obaj są i przerażeni,i zafascynowani żartem matki natury. Na tym mogłaby się ta książka zakończyć. Saramago jednak nie daruje. Rozwija akcję dalej, która ma tragiczny finał. Jeśli ktoś pomyśli, że to koniec, jest w błędzie - czas zatoczył koło. Co stanie się z bohaterem i kolejną, nową postacią dramatu? Na to pytanie Saramago pozwala odpowiedzieć czytelnikowi samodzielnie. Jeśli w ogóle można takiej odpowiedzi udzielić. Historia sama w sobie nieprawdopodobna, ale mająca szerszy kontekst. W każdym z nas tkwią różne obsesje. Nosimy w sobie pytania, na które szukamy odpowiedzi niekiedy za wszelka cenę, z niezdrową dociekliwością. Wydaje nam się, że gdy nie rozwiążemy dręczących nas dylematów - przegramy, okażemy się słabi, tacy zbyt łatwo "odpuszczający". Poczytajcie Saramago, bo on daje czytelnikom gotową receptę, jak zachować siebie, jak się nie unicestwić, że nic za wszelką cenę, bo to Ci, człowieku, nie zawsze pomoże. Poświęcisz swoje życie na niepotrzebną gonitwę. Stracisz je - żyjąc. Tylko nikt z nas nie wie, kiedy dążenie do odkrycia prawdy może nas zniszczyć. Dowiadujemy się o tym na końcu, gdy już nie możemy cofnąć czasu i naprawić dokonanych w nas spustoszeń. Gdy jest za późno. Życzę Wam wszystkim i sobie, abyśmy mieli dużo zdrowego rozsądku. I humoru, bo o to też tu chodzi.