Pierwszy demokrata Rzeczypospolitej

Po 187 latach szczątki Maurycego Mochnackiego, będą mogły wreszcie spocząć w kraju. Zmarły w 1834 roku we francuskim Auxerre Mochnacki na pewno na to zasługuje. „Był politykiem, publicystą, krytykiem literackim, pianistą, uczestnikiem powstania listopadowego, po upadku którego podzielił losy tysięcy Polaków, którzy znaleźli się na emigracji. Mochnacki był postacią, która łączyła dwie największe sprzeczności Polaków: romantyzm kultywujący przegrane powstania narodowe z racjonalizmem, postulującym pracę pozytywistyczną dla wzmocnienia narodu” – mówi dr Leszek Pietrzak, autor publikacji „Pierwszy demokrata Rzeczypospolitej” wydanej przez Instytut De Republica. Maurycy Mochnacki był na swój sposób nie tylko romantykiem duszy, ale także pragmatykiem w działaniu. Uważał, że walka o suwerenność powinna zakończyć się faktycznym, a nie tylko moralnym zwycięstwem, jeśli się tak nie stanie będzie ona tylko daremnym poświęceniem dla samego poświęcenia. Zdaniem Mochnackiego, aby walka o polską suwerenność mogła zakończyć się faktycznym zwycięstwem, wśród Polaków musi zapanować równość, ponieważ tylko wtedy będziemy stanowili jedność, konieczną do jego odniesienia. Maurycy Mochnacki uważał, że kluczem do odzyskania przez Polskę niepodległości jest demokracja, której podstawą ma być równouprawnienie wszystkich Polaków. Dziś wszyscy o tym wiemy, jednak w pierwszej połowie XIX wieku była to bardzo nowoczesna, wyprzedzająca swoje czasy, diagnoza dotycząca sprawy narodowej. To właśnie dlatego Mochnacki był postrzegany jako bardzo radykalny demokrata. Dzięki temu dziś możemy go nazywać „pierwszym demokratą Rzeczypospolitej”. Wydana dzięki staraniom Instytutu De Republica publikacja „Pierwszy demokrata Rzeczypospolitej” przywraca pamięć o tym wielkim Polaku i patriocie. Książka w sposób przekrojowy i wieloaspektowy przedstawia życie i działalność Maurycego Mochnackiego – „pierwszego demokraty Rzeczypospolitej”.