Autorzy zebranych w monografii esejów pokazują, jak zmienia się nastawienie społeczeństwa do zjawisk nadprzyrodzonych w osiemnastym wieku, w okresie oświecenia, i jak ewoluują same zjawiska. Kwestie te budzą emocje, ujawniają różnice zdań, a nawet prowadzą do gwałtownych polemik. Książka dedykowana jest czytelnikowi zainteresowanemu historią i literaturą, ale też czarami, cudami i zabobonami, postaciami słynnych magów i cieszących się złą sławą szarlatanów, rekwizytami i praktykami magicznymi – oraz ich artystycznymi wyobrażeniami. SPIS TREŚCI Wstęp I. Nieoświecone książki i czytelnicy Bogdan Rok, Kalendarze oświecone i nieoświecone w XVIII wieku Sabina Raczyńska, Zabobony i czary w "Kalendarzu polskim i ruskim na rok pański 1759" Stanisława Duńczewskiego Agnieszka Słaby, Między magią i medycyną. Apteczka domowa w początkach XVIII wieku Iwona Maciejewska, Romanse, czyli "nikczemne bajki" - o motywach magiczno-fantastycznych w pogardzanym gatunku II. Wyobraźnia i ikonografia magiczna Maria Janoszka, Kilka uwag o inspiracji ikonografią kart tarota w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" Jana Potockiego Irena Kadulska, Magia ogni kunsztownych w spektaklach plenerowych XVIII wieku Hanna Osiecka-Samsonowicz, Magia życia i śmierci w pogrzebowym Teatrum w Rzeczypospolitej w XVIII wieku Grzegorz Zając, Magia a rzeczywistość. "Oświecony władca" w oczach pamiętnikarzy Krystyna Krawiec-Złotkowska, Nieoświecone tragedie duchowne oświeconego bibliofila, czyli o barokowej (magicznej?) wyobraźni Józefa Andrzeja Załuskiego. Rekonesans Sławomir Kufel, Oświeceniowy światłocień Krystian Saja, Źródła potworności i jej emanacje do wieku XIX (ujęcie kognitywne) III. Myślenie magiczne: szamani, medycy i szarlatani Danuta Kowalewska, Jasnowidzenie i "wpływ magnetyczny" jako źródło fascynacji i motyw literacki w późnym o oświeceniu Jolanta Kowal, W kręgu "mniemań i przesądów, które wieki nieoświecenia i zabobonu odznaczyły". Echa dyskusji wokół mesmeryzmu na łamach "Dziennika Wileńskiego" Agata Roćko, Szamanizm w osiemnastowiecznych wspomnieniach polskich zesłańców syberyjskich IV. Literackie obrazy magii i czarów Paweł Pluta, Między erudycją a zabobonem - "Wieczory badeńskie" Józefa Maksymiliana Ossolińskiego Roman Dąbrowski, O bohaterach posiadających tajemną władzę nad naturą w poezji epickiej oświecenia Monika Urbańska, Praktyki magiczne w "Astoldzie" Anny Mostowskiej V. Zabobon i praktyki zabobonne Ewa Danowska, Proces o czary w Doruchowie - prawda czy mit? O nieznanym dokumencie z 1762 roku Krystyna Stasiewicz, "Cicer cum caule" z zabobonami, duchami, upiorami i egzorcyzmami w wieku rozumu Małgorzata Chachaj, Zabobony i miłość w komedii "Czary" Franciszka Bohomolca Paweł Rutkowski, Pożytek z ducha: duchy i zjawy w osiemnastowiecznej kulturze angielskiej VI. Wiedza tajemna jako dziedzictwo kultury europejskiej Kazimierz Maliszewski, Postać Fausta w kulturze i literaturze europejskiej jako symbol marzeń człowieka o zdobyciu nieograniczonej potęgi i wiedzy tajemnej o sprawach ludzkich i boskich Adam Kucharski, Źródła inspiracji alchemicznych pasji Seweryna Rzewuskiego. Tropy bibliologiczne Tomasz Szymański, O "magizmie" wszechrzeczy u Louis-Claude'a de Saint-Martina VII. Magia a religia. Cuda i objawienia Filip Wolański, Kaznodzieje pierwszej połowy XVIII wieku wobec magii i czarów. Wokół kulturowych uwarunkowań przepowiadania staropolskiego Justyna Małysiak, Święty Józef jako patron dobrej śmierci i jego cudowne zdolności w przepowiadaniach karmelity Klemensa od Ofiarowania NMP Dariusz Rolnik, Bóg i natura - o specyfice religijności elit oświeconych czasów stanisławowskich. Wybrane przykłady Tomasz Wiślicz, Koniec Polski, koniec cudów? Losy polskich sanktuariów maryjnych w końcu XVIII wieku Wykaz skrótów Summary Indeks osób
Klimat książki
Naukowa monografia esejów analizująca napięcie między racjonalizmem oświecenia a trwającymi w kulturze i wierzeniach przejawami magii i zabobonu.
W skrócie
- Skłania do myślenia
- wolne tempo
Tropy
- motywy magiczne
- procesy o czary
- mesmeryzm
- alchemia
- szamanizm
Trudne tematy: procesy o czary, egzorcyzmy
Szczegóły
- Rok wydania
- 2018
- Wydawnictwo
- Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
- Język
- polski
- Format
- papier
- Gatunek
- publicystyka literacka, eseje
- ISBN
- 9788366104051
Inne książki autora
(21950)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Oświecenie nieoświecone. Człowiek, natura i magia" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.