Oswajanie świata

Niesamowita książka o podróży z lat pięćdziesiątych XX wieku. Dwóch młodych, francuskojęzycznych Szwajcarów jedzie samochodem (pokazanym na okładce) z Jugosławii, poprzez północną Grecję, Turcję, Iran, Pakistan i Afganistan, aż do Indii. W każdym z tych miejsc usiłują zarobić na dalszą część podróży sprzedając namalowane obrazy, ucząc dzieci francuskiego lub wygłaszając odczyty. Podróż trwa prawie półtora roku, w czasu których mają mnóstwo pozytywnych i negatywnych (np. choroby) przygód. Poznają mnóstwo ciekawych osób, zarówno stałych mieszkańców danych krajów, czy krain, jak i Europejczyków oraz … Ormian, a także wędrownych … Romów (zwanych w książce Cyganami). To nie tylko podróż w przestrzeni, ale także w czasie. Nie ma już ani tamtej Jugosławii, ani Iranu a już na pewno Afganistanu, którego samodzielne zwiedzanie dziś wydaje się nieprawdopodobne. Także dawni brytyjscy oficerowie i urzędnicy, którzy pozostali na kontraktach w Pakistanie (i Indiach – ale o nich książka nie wspomina) odeszli do wieczności. Na pewno poprawiły się drogi, a już z całą pewnością posterunki graniczne. Niesamowite świadectwo o nie tak dawnych czasach widzianych oczyma młodych Szwajcarów. Możemy dowiedzieć się jak żyli mieszkańcy tych krajów, co jedli, jak zdobywali środki na przeżycie, jak się przemieszczali, bawili i czego się uczyli. A nawet jak byli ubrani. Autor widzi też różnice religijne (np. Ormianie w Iranie),wyznaniowe (sunniccy Kurdowie wśród szyitów),narodowościowe (Azerowie w północnym Iranie, Tadżycy i Uzbecy w Afganistanie) i językowe (np. w Iranie, Pakistanie i Afganistanie). Był zatem nie tylko dobrze przygotowany do wyprawy, ale też wykazał się szacunkiem w stosunku do wszystkich opisywanych społeczności. Chociaż książka została wydana w 1963 r. i nikomu nie śniły się jeszcze takie terminy jak „kradzież historii” autor stwierdza, że ma dość niedoceniania i dyskryminowania kultur pozaeuropejskich. A konkretnie pomijania ich historii nie związanych z czasami Aleksandra Macedońskiego i jego sukcesorów oraz mocarstw kolonialnych. Jak na tamte czasy taki pogląd był czymś nowym. Wiele z przemyśleń Bouviera zachowało aktualność, mimo upływu czasu i zmian, czasami gwałtownych, na terenie opisywanych krajów. Warto się z nimi zapoznać. Dla mnie to szczególnie miła lektura. Bowiem, tylko w tym roku przeczytałem powieści rozgrywające się na terenie opisywanych krajów, takie jak „Bohater na ośle” (Jugosławia),„Uczeń architekta” (Turcja),„Tysiąc wspaniałych słońc” (Afganistan) czy „Dzieci północy” (Pakistan i Indie). A dwie ostatnie dotyczą nawet częściowo tych samych czasów. Znakomita lektura.