Ostatni sprawiedliwy

Książka przedstawia hipotetyczne wydarzenia odbywające się w małym miasteczku USA w latach sześćdziesiątych – siedemdziesiątych, z zaznaczeniem elementów historycznego tła w zmieniającej się Ameryce. Widzimy świat całkowicie skorumpowany i obywateli miasteczka, w którym wciąż elementem konstytucyjnym tamtejszej kultury jest dziki zachód. Z jednej strony zachowania rasistowskie, z drugiej przestępcy - także a może przede wszystkim o czarnym kolorze skóry - którzy kiedy dysponują dużymi pieniędzmi, mogą przekupywać organa państwowe do woli, mimo rasistowskich realiów epoki. Mamy opisany absurdalny system prawny, w którym dożywocie, nawet podwójne nie oznacza dożywocia, tylko kilka lat więzienia, nawet gdy przestępstwo jest okrutną, zdziczałą zbrodnią. Nasuwa się refleksja, może odległa od tych myśli które chciał zaszczepić czytelnikom autor – że tam gdzie prawo działa niesprawiedliwie, a bogaczom uchodzi bezkarnie wszystko, budzi się protest, strach i chęć odwetu. Ciekawe, że zgodnie z tym, co pisze autor – w tamtym czasie nie istniał obowiązek edukacji, nawet podstawowej, analfabetyzm był więc na porządku dziennym, szczególnie u ludności kolorowej. Jak w takich warunkach sędziowie przysięgli mogli działać racjonalnie, gdy nie są w stanie pojąć przepisów prawa? Przykładem pozornie tylko epizodycznym absurdu przywołanego przez autora jest orzeczenie sądu najwyższego, które mówi, że przysięgłych nie wolno informować (chyba podczas procesu) o realiach prawa Missisipi, w którym to stanie osoba skazana na dożywocie wychodzi z więzienia warunkowo, w rzeczywistości po kilku latach: bo wówczas przysięgli zbyt często nakładaliby karę śmierci. Doprawdy absurd. Na dobrą sprawę przysięgli mogliby te realia znać dużo wcześniej i z innych źródeł, niż prawnik na rozprawie. Ukrywanie przed obywatelami, mało, przed SĘDZIAMI PRZYSIĘGŁYMI realiów prawa, to rzecz niesłychana, zwłaszcza w kraju w którym obowiązuje prawo precedensowe i znajomość precedensów należy do wiedzy prawniczej. A są ludzie, którzy uważają USA za kraj praworządny. Ja do nich nie należę. Niezła książka. Trochę smutne w klimacie zakończenie. Polecam tę pozycję.