Organizacja, prawo i dyscyplina w polskim i litewskim pospolitym ruszeniu (do połowy XVII wieku)
Organizacja, prawo i dyscyplina w polskim i litewskim pospolitym ruszeniu (do połowy XVII wieku)
Publikacja analizuje formę zbrojną określaną przez współczesnych jako pospolite ruszenie lub służba ziemska poprzez pryzmat prawa, które kształtowały zasady dyscyplinarne i organizacyjne. W książce skupiono się na reformach prawno-organizacyjnych pospolitego ruszenia, które miały miejsce m.in. w latach 1509, 1534-1535, 1537, 1566, 1620 - 1621. Praca ma charakter problemowo-chronologiczny. Książka składa się z pięciu rozdziałów z wydzielonymi podrozdziałami. Początek pracy to skupienie się na powstaniu prawa wojskowego w Koronie, w szczególności charakteryzuje prawo wojenne, następnie skupia się na reformach z lat 1509 i 1537. Rozdział drugi analizuje służbę ziemską funkcjonującą w latach WKsL. Trzeci rozdział dotyczy prób zreformowania pospolitego ruszenia, co udało się zrealizować w 1621 r. Ostatnia część pracy poświęcona jest przemianom zachodzącym w pospolitym ruszeniu pod koniec XVI i w 1 poł. XVII stulecia. Ukazana została praktyka działania sądów pospolitego ruszenia, a również postępowanie szlachty, która przed wyprawą zawierała umowy cywilnoprawne dotyczące zastępstwa podczas ekspedycji. Spis treści: Wstęp /9 I. Pospolite ruszenie w Koronie od końca XV do początku XVII stulecia /25 1. Przepisy dotyczące karności w pospolitym ruszeniu pod koniec średniowiecza w Europie /25 2. Pospolite ruszenie w Koronie - wstępne zagadnienia organizacyjne / 35 3. Prawa o przemarszach wojsk / 54 4. Prawo wojskowe końca XV stulecia /63 5. Rok 1509 - pierwsza reforma dyscypliny wojskowej w pospolitym ruszeniu /87 6. Wyprawa z 1537 r. - "wojna kokosza" /103 6a. Okoliczności uchwalenia artykułów pospolitego ruszenia z 1537 r. /106 6b. Charakterystyka artykułów pospolitego ruszenia /111 6c. Dyscyplina wojskowa obowiązująca pod Lwowem /124 6d. Crimen laesae maiestatis i proces przywódców "rokoszu lwowskiego" /133 6e. Ocena pospolitego ruszenia z 1537 r. /139 II. Służba ziemska w Wielkim Księstwie Litewskim /147 1. Zasady organizacyjne obowiązujące podczas służby ziemskiej /147 2. Najstarsze przepisy o dyscyplinie wojskowej w Wielkim Księstwie Litewskim /175 2a. Listy ustaw wojennych z lat 1507, 1508 i 1511 /177 2b. Dyscyplina wojskowa w świetle I Statutu litewskiego /186 3. Działania wojenne 1534 r. - kryzys pospolitego ruszenia /189 4. Litewskie obozowe artykuły wojskowe dla pospolitego ruszenia /203 5. Skutki wprowadzenia artykułów wojskowych na ziemiach litewskich /214 6. Dyscyplina wojskowa w świetle II i III Statutu litewskiego /224 7. Służba ziemska Tatarów litewskich /234 8. Zdrada w WKsL na tle rozwiązań koronnych /247 III. Kodyfikacja prawa dotyczącego pospolitego ruszenia w latach 1620 - 1621 /271 1. Projekty reform pospolitego ruszenia do 1621 r. /271 2. Próba kodyfikacji pospolitego ruszenia na sejmie warszawskim 1620 r. /295 3. Prawo o pospolitym ruszeniu podczas wyprawy 1621 r. /312 3a. Sposób pospolitego ruszenia z 1621 r. /313 3b. Artykuły i sądy kasztelańskie /336 3c. Okoliczności i sposób uchwalania artykułów pospolitego ruszenia /347 3d. Artykuły i sądy obozowe pospolitego ruszenia /356 4. Zgromadzenia szlacheckie funkcjonujące w pospolitym ruszeniu /367 Rozdział IV. Porządek wojenny w innych formacjach służby ziemskiej /381 1. Partykularne pospolite ruszenie /381 1a. Reformy przeprowadzone w Wielkopolsce w latach 20. i 30. XVII w. /394 1b. Prawo oraz sądownictwo stosowane w partykularnym pospolitym ruszeniu /407 2. Pospolite ruszenie na terenach odzyskanych od Moskwy w latach 1611 - 1655 /412 3. Służba ziemska w latyfundiach magnackich na przykładzie Ordynacji Ostrogskiej /433 3a. Służba ziemska pełniona przez szlachtę zależną /434 3b. Powinności wojskowe nałożone na Ordynację Ostrogską /449 3c. Konfederacja Kropiwnickiego (1620 - 1621) i ukonstytuowanie prawne szlachty ordynackiej /461 4. Reguły porządkowe i bezpieczeństwo na ziemiach objętych pospolitym ruszeniem /468 V. Wzorce organizacyjne wojsk zaciężnych w strukturze pospolitego ruszenia /479 1. Ductor pospolitego ruszenia /479 2. Wyodrębnienie chorągwi i proces wyboru ich dowódców /500 3. System towarzyski i elementy zaciągu w strukturach pospolitego ruszenia /515 4. Sądownictwo i dyscyplina pospolitego ruszenia w 1 poł. XVII wieku /535 4a. Sędziowie pospolitego ruszenia /535 4b. Dyscyplina wojskowa w pospolitym ruszeniu do połowy XVII wieku /541 4c. Proces wojskowy i dokumentacja sporządzana podczas pospolitego ruszenia /548 Zakończenie /567 Rozwój prawa wojskowego pospolitego ruszenia - podsumowanie /567 Prawo wojskowe a proces upadku pospolitego ruszenia /569 Ocena zgromadzenia szlacheckiego pod Lwowem w 1537 r. /571 Normy prawne /573 Zgromadzenia szlacheckie w strukturach pospolitego ruszenia /574 Relacje pomiędzy wojskiem zaciężnym a pospolitym ruszeniu /577 Tworzenie i proces legitymizacji artykułów wojskowych /580 Kodyfikacja z 1621 r. /582 Poziom dyscypliny wojskowej w pospolitym ruszeniu z 1621 r. /585 Sądy pospolitego ruszenia /586 Wpływ służby ziemskiej na obronność Rzeczypospolitej w XVII stuleciu /589 Aneks /593 Wykaz skrótów /603 Bibliografia /607 Spis tabel /657 Spis ilustracji /659
Szczegóły
- Rok wydania
- 2013
- Liczba stron
- 657 str.
- Wydawnictwo
- Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy
- Język
- polski
- Format
- papier
- Gatunek
- historia
- ISBN
- 9788364103001
Inne książki autora
(8)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Organizacja, prawo i dyscyplina w polskim i litewskim pospolitym ruszeniu (do połowy XVII wieku)" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.