Bookfolio

Odrzucony topos. "Tablica Cebesa" w kulturze polskiej XVI wieku

Joanna Kulas

językoznawstwo, nauka o literaturze

Tablica Cebesa (Pínax Tabula Cebetis) – późnoantyczny dialog, którego legendarnym autorem miał być uczeń Sokratesa, a zarazem bohater dzieła Platona, Kebes – należała niegdyś do najbardziej poczytnych pism. W czasach renesansu Tablicę Cebesa znano nie tylko dzięki licznym wydaniom i tłumaczeniom na języki wernakularne, ale także dzięki olbrzymiej liczbie ilustracji do dialogu. Pínax to dla wieków dawnych fundament edukacji humanistycznej i autorytet pisarski. O historyczno-kulturowej doniosłości zapomnianej alegorii życia ludzkiego świadczą jej tłumaczenia czy druki ulotne, rysunki, drzeworyty i miedzioryty, które w Polsce wklejali do atlasów, zakupywali do bibliofilskich zbiorów, dedykowali sobie nawzajem przedstawiciele różnych profesji, stanów i wyznań. Szeroki zakres oddziaływania na kręgi intelektualne, religijne, dworskie, edukacyjne, a nawet polityczne w pełni legitymizuje określenie Tablicy Cebesa mianem miejsca wspólnego kultury nowożytnej. Tymczasem Pínax z ogólnego obrazu kultur epok dawnych usunięto. Odrzucony topos jednak powraca, kiedy otwieramy Novum Testamentum Erazma czy przechadzamy się po Zamku Królewskim w Krakowie. Niniejsza książka jest skrupulatnym zbiorem śladów obecności Cebesa w polskiej kulturze dawnej, jak również omówieniem wpływu tego motywu na kulturę europejską. I choć okruchów rozbitego zwierciadła nie sposób ułożyć z powrotem w gładką taflę, warto podjąć próbę rekonstrukcji takiego „odrzuconego obrazu”.

Szczegóły

Rok wydania
2014
Liczba stron
200 str.
Wydawnictwo
Instytut Badań Literackich PAN
Język
polski
Format
papier
Cykl
Studia Staropolskie. Series Nova
Gatunek
językoznawstwo, nauka o literaturze
ISBN
9788361757559

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Odrzucony topos. "Tablica Cebesa" w kulturze polskiej XVI wieku" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.