Obrońca skarbów. Karol Estreicher - w poszukiwaniu zagrabionych dzieł sztuki

Reportaż sensacyjny, trudno jest określić charakter tej pozycji. Nie jest to suchy reportaż, bardziej sensacyjna historia, której bohaterami są działa sztuki zagrabione przez Niemców podczas II wojny światowej nie tylko w Polsce, ale w całej Europie. Spina to wszystko postać uczonego, Karola Estreichera, który próbował ocalić to, co można było ocalić, ale przede wszystkim dokonał mrówczej pracy, bo skatalogował zbiory polskie, aby po wojnie można byłoby je odzyskać. Uczony działał we Francji, Anglii, USA i mozolnie prosił o stworzenie instytucji, które zajęłyby się odzyskiwaniem zrabowanych dóbr i chroniły przed ewentualnym zniszczeniem podczas działań wojennych. Mamy historię tułaczki ołtarza Wita Stwosza, losy trzech naszych najsłynniejszych obrazów (da Vinci, Rafael, Rembrandt),arrasów wawelskich. Mamy walkę o zagarnięcie jak najwięcej dla siebie przez Hitlera, Franka, Speera, Goeringa. Mamy też szczęśliwy los, w postaci odkrycia w Altausee i Merkes. To, co nie udało się zrabować w imię III Rzeszy i dla niej, zniknęło w przepastnych zakamarkach szaf urzędników, a co nie udało się zagrabić zniszczono. Reszta dzieł podejrzewam, że znajduje się w prywatnych kolekcjach, niestety są i takie, które są w muzeach, ale nie u nas. Niestety przed wojną nikt nie myślał o tym, żeby znaczyć, katalogować, fotografować zabytki na wypadek kradzieży. Grabienie mienia zawdzięczamy „uczonym”, którzy prześcigali się w zawłaszczaniu wszystkiego, co stanowiło jakąkolwiek wartość, wydzierając to prawowitym właścicielom, czasami w imię prawa, częściej mordując. Bardzo przygnębiający był fakt, że Polacy przed wojną przyjmowali w kraju niemieckich kolegów, pokazując im naszą spuściznę, a ci po 1939 roku z listami dzieł do zagrabienia przybyli w te same miejsca, niestety już nie, jako koledzy. Smutno mi zwiedzając nasze zabytki, oglądając cudowne dzieła sztuki, bo wiem, że to zaledwie ułamek tego, co mieliśmy kiedyś, co stworzyli nasi architekci, malarze, rzeźbiarze… Polecam miłośnikom historii, książkę właściwie się połyka …