Nowe oświecenie. Argumenty za rozumem, nauką, humanizmem i postępem

Książka „Nowe Oświecenie. Argumenty za rozumem, nauką, humanizmem i postępem” Stevena Pinkera stanowi doskonałe uzupełnienie wiedzy o problemach związanych z życiem człowieka, od czasów zamierzchłych do współczesności. Problemy takie jak; niewolnictwo, głód, strefy ubóstwa, analfabetyzm, choroby masowo zabijające ludzi, czy różnego rodzaju zabobony, wojny religijne, odchodzą w niepamięć, a przecież nie można powiedzieć, że zniknęły za sprawą czarodziejskiej różdżki. Oświecenie opowiadające się za rozumem, nauką, humanizmem i postępem, pozwoliło uwolnić się, bądź zmniejszyć zakres występowania licznych problemów z jakimi borykała się ludzkość. Na pytanie, czy w czasach współczesnych jesteśmy wolni od egzystencjalnych niepokojów, autor zdecydowanie odpowiada - NIE. S. Pinker stara się nam pokazać, że rozum, nauka, postęp i humanizm, pozwolił uporać się z wieloma problemami występującymi w przeszłości, i że nadszedł czas aby ponownie zasady Oświecenia stały się drogą przewodnią do rozwiązywania gnębiących nas dzisiaj problemów w postaci, ocieplenia klimatu, zwiększonej aktywności nad ochroną zdrowia, nowym autorytaryzmie, odradzaniu się ruchów skrajnie nacjonalistycznych, czy występujących sporów wyznawców religijnych. W książce znajdziemy ponad 70 wykresów pokazujących zachodzące zmiany występowania danego zjawiska. Opierając się na naukowych badaniach, autor pokazuje zmniejszenie lub całkowitą eliminację jego występowania. Warto prześledzić te dane na wykresach, aby zrozumieć i docenić postęp jaki nastąpił za sprawą nauki czy humanizmu. „Spojrzeć na dane pokazujące, że przemoc zmalała i powiedzieć, że „przemoc zmalała”, to opisać pewien fakt. Spojrzeć na dane pokazujące, że przemoc zmalała, i powiedzieć „przemoc wzrosła” to mieć urojenia. Zignorować dane o przemocy i powiedzieć „przemoc wzrosła” to być... ignorantem.” Pojawia się również pytanie, że skoro jest tak dobrze, to dlaczego jest tak źle?. I na tę kwestię S. Pinker stara się odpowiedzieć w sposób bardzo wyważony. Skoro kierując się zasadami Oświecenia osiągnęliśmy większy komfort życia, lepsze zdrowie, dłuższy czas bez wojen, czy o wiele dłuższy przewidywany okres życia, może się jeszcze pojawić ktoś, kto kwestionuje te wyniki badań i zasady Oświecenia nie uważa za wartościowe? Oczywiście, za przeciwników uważa się ruch romantyczny, uznający, że rozum nie można oddzielić od emocji, że jednostkę nie można oddzielić od kultury, że pokój i dostatek to pożądane cele. Romantyzm uważa, że największym dobrem jest heroiczna walka, a nie rozwiązywanie problemów, przemoc zaś wpisana jest w ludzką naturę. Religie również poddają krytyce wiele aspektów Oświecenia. Konflikt religii z humanizmem polega przede wszystkim na tym, że religie cenią duszę wyżej od życia. Autor w książce porusza tak wiele ciekawych problemów nas nurtujących, że godziny spędzone przy tej lekturze są czasem zyskanym, a nie straconym.