Nowa Europa Wschodnia 5/2014

Rozmowa z Krzysztofem Zanussim: Pierwszy mój film, Śmierć prowincjała, nigdy nie wszedł do dystrybucji w ZSRR, był pokazywany w Rosji podczas festiwalu i otrzymał tam nagrodę ateistów i wolnomyślicieli. W tym samym czasie w Mannheim, w Niemczech wyróżniono mnie za niego nagrodą Złotego Dukata oraz nagrodą protestantów i katolików. To było przedziwne – otrzymać tak przeciwstawne nagrody. Tajemnica leżała w tym, że film był bezdialogowy. Interpretacja radziecka była prościutka: w filmie umiera stary mnich, więc jego śmierć jest metaforą odchodzenia starego porządku, umiera przesąd, czyli wiara. Na Zachodzie na szczęście odczytano go głębiej. Martin Pollack: Wielu Europejczyków ma problemy z uznaniem Ukrainy za suwerenny europejski kraj, z własną kulturą, językiem i historią. Jak po 1991 roku postrzegały się wzajemnie Zachód i Wschód Ukrainy? Dwugłos Ołeksieja Maciuki i Wasyla Rasewycz. Piotr Pogorzelski: Po upadku ZSRR Ukraińcy otrzymali państwo niemal w prezencie i bez krwi. Wielu z nich nawet nie chciało tego prezentu. Seks w ZSRR: „Obywatel mężczyzna trzy razy w tygodniu może spółkować z każdą obywatelką kobietą” – ogłosili radzieccy seksualni aktywiści. Alfabetu zaś chcieli nauczać z porno-czytanki. Lawon Barszczeuski: Białoruska tożsamość jest słaba. Na Białorusi jest jak na wschodzie Ukrainy – tam też ludzie godzili się na lekcje ukraińskiego czy państwowe symbole, ale kiedy trzeba było tego kraju bronić, okazało się, że niewielu jest na to gotowych. Białorusini chcą wierzyć, że ktoś przyjdzie i przelicytuje Łukaszenkę. Młodzi byliby w stanie przehandlować niepodległość. Ponadto: Szymon Kardaś pisze o rosyjskim teatrze na polskich scenach, Anna Żamejć tłumaczy, jak w Azerbejdżanie dzieci wychowuje się w nienawiści do Ormian, Piotr Bajor opowiada, jak trudne jest dziś życie na Krymie, Karolina Słowik o codzienności w białoruskim kołchozie, a Antoni Radczenko zastanawia się, czy AWPL może stać się jedną z największym litewskim partii polityczn