Nikt nie woła

Wojenna tułaczka i walka o przetrwanie opisane po prostu, bez pompatycznych przerysowań, tanich chwytów czy płaczliwych tonów. Józef Hen sfabularyzował własne doświadczenia, dla współczesnego człowieka niewyobrażalne, z ogromnym wyczuciem. Dodatkowym smaczkiem jest egzotyczna sceneria Azji Środkowej z jej odmienną i trudną do przeniknięcia kulturą. Nie ma tu polityki, wielkich przemian dziejowych, mądrego gadania nie zawsze mądrych głów. Jest tylko człowiek – który, nie z własnej woli, musi spróbować ocalić swe człowieczeństwo w obliczu głodu, w obliczu zimna, w obliczu pokus łatwych rozwiązań. Druga część powieści to historia miłości. Miłości trudnej, nieksiążkowej. I, jak się okazuje, prawdziwej. Bo taka jest ta proza – prawdziwa. Napisana z wątroby. Z nieprzezwyciężalnej potrzeby. Żadna pisana dzisiaj książka o tamtych czasach nie będzie miała tej siły. Według Rilkego prawo bycia pisarzem przysługuje jedynie temu, kto nie może nim nie być. Józef Hen bez trudu spełnia ten wyśrubowany warunek.