Niewidzialne miasto

Niewidzialne miasto, to wynik kilkuletnich badań prowadzonych przez socjologów, antropologów i kulturoznawców nad fenomenem „codziennego urbanizmu”. Autorki i autorów książki interesowało przede wszystkim to, w jaki sposób mieszkańcy dużych polskich miast ingerują w ich przestrzeń, jakie są skutki tych działań, w jakich relacjach pozostają one wobec działań władz, deweloperów i inwestorów. Puntem wyjścia do badań była analiza materiału wizualnego zgromadzonego w internetowej bazie (www.niewdzialnemiasto.pl),zawierającej dziś ponad 7 tysięcy fotografii. Przedstawiają one ścieżki wydeptywane przez mieszkańców, by skrócić sobie drogę, nielegalne reklamy i ręcznie tworzone szyldy sklepów oraz zakładów usługowych, przyblokowe ogródki i fantazyjnie przyozdobione balkony, stuningowane domowym sposobem samochody, wynalazki mające ułatwić codzienne życie, ale też systemy alarmowe, zasieki i mury budowane, by bronić prywatności. Każda z tych fotografii dowodzi, że miasto to nie abstrakcyjna struktura, którą można dowolnie zmieniać, ale raczej miejsce życia ludzi, przestrzeń pełna konfliktów i sprzeczności, konstruowana przez codzienne, banalne działania mieszkańców. Przestrzeń, w której badacze odnajdują fascynujące i dotąd słabo rozpoznane fenomeny, takie, jak: kultura oboczna; ciche sojusze łączące mieszkańców i władze miejskie; syndrom wiecznej teraźniejszości, w której uwięzionych jest wielu mieszkańców; normalne oryginalności, określające, jak w dużym mieście prowadzić gry o wyróżnienie czy półprofesjonalna kultura ekspercka pozwalająca na rozwiązywanie codziennych dylematów bez pomocy specjalistów. Książka pokazuje również, że miasto należy nie tylko do dorosłych- ale też do dzieci, że jest ono nie tylko miejscem życia ludzi, ale też zwierząt; to, jak ważną rolę odgrywa w nim zieleń, nieformalne miejsca spotkań i biesiad oraz to, w jaki sposób mieszkańcy manifestują w nim swoją religijność oraz poglądy polityczne. Autorkom i autorom publikacji udało się również odtworzyć preferowane przez mieszkańców dużych polskich miast koncepcje prywatności, wzory relacji sąsiedzkich i upodobania estetyczne, a także zrekonstruować, jak postrzegają miasto, ci, którzy sprawują w nim władzę. To wszystko sprawia, iż Niewidzialne miasto jest książką, która nie tylko pokazuje miasto z nowej perspektywy, ale też dokumentuje, jak i czym żyją dziś miasta w Polsce.