Niebotyki

Ostatnio, moi drodzy Państwo, przekonuję się – raz za razem – że życie w przyjaźni z pychą szepczącą bezustannie do ucha do prostych wcale nie należy. Małe olśnienie przeżywam w związku z literaturą poświęconą prowincji; do tej pory, jako człowiek zawieszony – całkiem, przyznam, wygodnie – między wsią i miastem wierzyłem, że o tej drugiej wiem sporo. Tymczasem moda na ten temat obrodziła tak różnymi światami, iż całe wcześniejsze doświadczenie wydaje się ziarnkiem piasku na pustyni: w świetnym (i zupełnie przeoczonym) „Toaście na progu” Mencwela błyskotliwy esej miesza się z pełnymi ciepłej melancholii wspomnieniami, w docenionych szeroko „Gugułach” i kontynuujących je „Stancjach” Grzegorzewskiej prowincja jest tłem bildungsromanu skromnego, w „Robinsonie z Bolechowa” Płazy zaś – spektakularnego, bo traktującego o narodzinach wybitnego artysty. Nikt jednak nie podszedł do wsi tak, jak zrobił to Marian Pilot. Bo w „Niebotykach” wieś jest językiem.