Bookfolio

Nie pora na szarość

Jadwiga Urszula Filistowicz

poezja

Rozsiewaj uśmiech, nim cię z drogi zgarną „Nie wiem, co to poezja, nie wiem, po co i na co, wiem, że czasami ludzie czytają wiersze i płaczą” (Władysław Broniewski) Te słowa przyszły mi na myśl po przeczytaniu tomiku poezji Jadwigi Filistowicz. Poetki, dla której tworzenie wierszy jest niemal codzienną potrzebą serca. A skoro wypływają z serca – mają wielką moc. Niejednego czytelnika potrafią wzruszyć. „Nie skrywam się w poezji. Ja się z niej wyłaniam – zapewnia autorka. – Nie wchodzę między wersy, tylko na nich tańczę./ (…) Chcę, żeby w śpiewnej formie dotarły, gdzie trzeba,/ i aby poruszały, duszę swą otwieram.” („Poetyckie zwierzenia”)… Pięknie i wzruszająco, prawda? Jednak proszę się nie obawiać! Ten tomik nie składa się wyłącznie z lirycznych smutków i łzawych wiwisekcji duszy autorki. Jest w nim wiele promyków słońca i spora dawka humoru. Wszak, jak głosi tytuł zbioru – nie pora na szarość! Dziś, gdy w poezji dominuje wiersz wolny, bezrymowy, często oparty na zaskakujących zestawieniach metafor, twórczość Jadwigi Filistowicz może wydawać się staroświecka – w tym najczystszym, pozytywnym znaczeniu tego słowa. Poetka tworzy bowiem wiersze rymowane – co bynajmniej nie jest sztuką prostą. Niełatwo jest zbudować tekst z dbałością o wersyfikację, płynność, rytmiczność, swoistą muzyczność. Trzeba pilnować, żeby wers się nie łamał, w odpowiednim miejscu posiadał średniówkę, a rymy żeby były niebanalne, kunsztowne. Niektóre z tych utworów budzą wręcz podziw dla wyszukanej formy (takiej jak np. triolet czy sonet tercynowy). Autorka posiada pewną łatwość pisania, a z drugiej strony widać w jej wierszach wielką staranność, dbałość o konstrukcję utworu, a także o istotę przekazu. „Staroświecka jak przecinek”, powiedziała kiedyś o sobie Wisława Szymborska, choć niekoniecznie oznaczało to dbałość o interpunkcję. „Staroświecka jak przecinek” Jadwiga Filistowicz przeciwnie – w jej wierszach zasady interpunkcji są przestrzegane i to z pewnością wpływa na jakość jej wierszy. Są to utwory czytelne, mimo wyszukanej konstrukcji – ich odbiór nie przyprawi czytelnika o ból głowy, będzie dla niego jasny i prosty. Zgodnie z ideą przywołanego już na wstępie Władysława Broniewskiego: „daj nam, poezjo, najprostsze ze słów prostych i z cichych – najcichsze”. Na uwagę zasługuje również bogactwo tematyki utworów zebranych w tym tomie – a jest ich nieomal setka (dokładnie: 92). Co zatem znajdziemy na stronicach tej książki? Istny konglomerat tematów, a wraz z nimi - emocji, form i sposobów wersyfikacji. Nieprzespana noc, wspomnienie o tych, którzy odeszli, radosny poranek w małżeńskiej alkowie, wiosenne trele i późnojesienne andrzejkowe wróżby, następowanie po sobie pór roku, okrutny pęd czasu, zawirowania ludzkiego losu, filozoficzna zaduma nad przemijaniem.... Ba, są nawet skoczne, melodyjne i pełne humoru szanty! – można by je zaśpiewać przy ognisku lub podczas rejsu żaglówką. W tomiku znajdziemy także kilka wierszy, które nazwałabym okolicznościowymi, dotyczą np. uroczystości z okazji świąt państwowych, ważnego jubileuszu czy niedawnej powodzi w Polsce. „Ja inspirację czerpię m.in. ze zdarzeń, a powódź była, więc i wiersz jest”, twierdzi Jadwiga Filistowicz. Wszystko to prosto z serca i lirycznej duszy przelewa „na papier” (papier tylko umowny, dodajmy, gdyż narzędziem jej pracy jest klawiatura komputera). Co wyróżnia się jako główne motywy tej poezji? Bez wątpienia zaduma nad życiem, refleksje dotyczące takich wartości jak przyjaźń, miłość, lojalność, nieuchronność przemijania. Jednym z takich utworów, który bardzo mi przypadł do gustu, jest na przykład wzruszający wiersz „Bądź”. Lecz tym, co szczególnie zwróciło moją uwagę, jest zachwyt dla przyrody ojczystej – zwłaszcza tej najbliższej poetce, lubuskiej. Pochwała piękna lubuskich jezior i rzek. Radość z letniego wypoczynku, nawet z burzy. Zachwyt dla piękna świata i poczucie, że się je chłonie każdym zmysłem. Mnie, która też kocham wodę i lato, przypadły na przykład do serca takie słowa: „Brzask promieniami taflę wody trąca/ i coraz szerzej złote kręgi toczy./ Widać w jeziorze już uśmiechy słońca,/ choć jeszcze ranek ma zaspane oczy./ Słońce spogląda w wodę jak w zwierciadło,/ niczym dziewczyna z rumieńcem na twarzy…” („Pogodny dzień nad jeziorem”). Słońce kiedyś zgaśnie. Lato się skończy. Ale nie smućmy się tym! Mija rok po roku. Przyjdą następne lata – i też przeminą. Taka jest kolej rzeczy, zdaje się mówić autorka. Zszarzeje nam świat i my zszarzejemy. Lecz jeszcze nie dziś, gdy w nas ciągle się pali apetyt na życie (a w przypadku poetki - literacka wena)! Jeszcze nie pora na szarość… „Nie żałuj uśmiechu” – apeluje Jadwiga Urszula Filistowicz w utworze o tym właśnie tytule. „Rozsyłaj uśmiech, nim cię z drogi zgarną”! I tego się trzymajmy. Hanna Bilińska-Stecyszyn

Szczegóły

Data wydania
28 stycznia 2025
Liczba stron
100 str.
Wydawnictwo
Fundacja KAMENA Łódź
Język
polski
Format
papier
Gatunek
poezja
ISBN
9788367789547

Najczęstsze pytania o książkę

Ile stron ma „Nie pora na szarość”?
„Nie pora na szarość” ma 100 stron (wydanie: Fundacja KAMENA Łódź, 2025). Inne wydania mogą się różnić liczbą stron.
Ile czasu zajmuje przeczytanie książki „Nie pora na szarość”?
Przy średnim tempie 35 stron na godzinę lektura zajmie około 2 godz. 51 min. Czytając 30 minut dziennie, skończysz w 6 dni.
Kto napisał książkę „Nie pora na szarość”?
„Nie pora na szarość” to książka autorstwa Jadwiga Urszula Filistowicz.
Policz czas czytania dla swojego tempa

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-21

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Nie pora na szarość" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.