Nauka wobec religii

Od podjęcia systematycznych badań nad religią minęło więcej niż sto lat. W tym czasie nauki o religii, określane mianem „nauk religioznawczych" czy „religioznawstwem", a przeze mnie chętnie „naukami religiologicznymi", rozrosły się treściowo i zakresowo, usamodzielniły i okrzepły instytucjonalnie. Określając badania religii naukowymi, nie mam na myśli scjentystycznego pojęcia nauki, zawężonego do nauk przyrodniczych, lecz szerokie, wiązane w starożytności z poznaniem typu episteme, a w średniowieczu - scientia. Omawiane przeze mnie zagadnienia należą do metareligiologicznych: ich bez- pośrednim przedmiotem nie są same zjawiska religijne (religia) lub wyjaśniające je teorie, lecz nauki badające religię 1 . Tytułu książki, Nauka wobec religii, nie należy rozumieć - w duchu pozytywizmu - jako chęci wyłożenia złożonego problemu stosunku nauki do religii lub omówienia merytorycznych wyników naukowych badań nad religią, lecz - zgodnie z podtytułem - jako namysł nad naukami religiologicznymi. Nie występuję jako religioznawca prowadzący przedmiotowe rozważania nad religią, lecz jako filozof nauki zainteresowany metodologiczną pozycją nauk o religii.