Mrożek. Biografia

Solidna biografia jednego z naszych największych powojennych dramaturgów (drugim jest Tadeusz Różewicz). Urodzony w roku 1930 miał Mrożek wojenne dzieciństwo, ale uniknął walki z bronią w ręku. A po wojnie zdążył jeszcze zdobyć solidną wiedzę w renomowanym krakowskim gimnazjum, zanim komuniści przykręcili śrubę w 1949. Studiował krótko architekturę, ale bardzo szybko zaczął pisać. Dosyć wcześnie ujawnił wielki talent pisarski i satyryczny. Już pod koniec lat 50. mówiono na coś absurdalnego, że jest 'jak u Mrożka'. Pisał opowiadania, rysował, ale prawdziwe mistrzostwo osiągnął na polu dramatu. Już jego pierwsza sztuka, 'Policja' cieszyła się wielką popularnością, została przetłumaczona na wiele języków. Na początku lat 60. podjął odważną decyzję o wyjeździe na stałe z PRL-u, miał dość gierek z cenzurą i władzami teatralnymi, które utrudniały wystawianie jego sztuk. Poza tym ten mizantrop i skrajny introwertyk potrzebował ciszy, spokoju, skupienia, chciał się odciąć od warszawskich koterii i intryg. Decyzja była odważna, bo wielu literatów, którzy wyemigrowali, kompletnie straciło wenę, ale nie Mrożek, to na emigracji powstał jego bodaj najwybitniejszy dramat: 'Tango'. Na dobre zamknął sobie powrót do PRL-u gdy opublikował w 1968 r. list protestujący przeciw inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację. A potem były inne ważne dramaty, na przykład 'Emigranci' czy 'Pieszo'. Pod koniec lat 80. ze świeżo poślubioną drugą żoną, Meksykanką, opuścił Francję i udał się do Meksyku, gdzie szukał spokoju i odosobnienia, by móc spokojnie pisać. Ale i tam nie znalazł ukojenia, więc po paru latach wrócił do Polski – do Krakowa, skąd po kilku latach przeniósł się do Nicei, gdzie też zakończył życie. Ciekawa sprzeczności tkwiły w tym człowieku, z jednej strony był to strony neurotyk, introwertyk, mizantrop, natura depresyjna – smutki topił w alkoholu. Z drugiej strony podejmował odważne decyzje i bardzo świadomie sterował swoją karierą. I jeszcze, był człowiekiem trudnym: „miał wyraźny neurotyczny rys, jego postępowanie nie było wolne od sprzeczności i cechował go egotyzm. Przeważnie bywał w złym humorze.” Może dlatego, że był pisarzem, jak ciekawie pisze autorka: „Praca literacka nie napełnia szczęściem, trzeba zachowywać wobec siebie ciągły krytycyzm, bywają okresy pustki, zmęczenia, wyjałowienia. Nie znam przypadku pisarza (chyba że marnego),który w trakcie pisania czułby się szczęśliwy, może tylko czuć się życiowo na swoim miejscu, uważając, że robi to, co umie. Wiersze czasami przypływają nie wiadomo skąd i autor może na chwilę się sobą zachwycić, ale proza, dramat – to wielka praca; nawet jeśli ostateczny efekt jest dobry, ba, nawet znakomity, pozostaje osad psychiczny nierozwiązanych konfliktów, daremnej walki ze sobą, wyczerpania.” Bardzo dobra, wyczerpująca biografia.