Morderstwo jako dzieło sztuki

Natrafiłam na tę książkę w biblioteczce Tomka i jej opis tak mnie zaintrygował, że postanowiłam ją przeczytać (zwłaszcza, że niedawno miałam wielką przyjemność delektować się "Droodem", powieścią o zbliżonej tematyce). "Morderstwo jako dzieło sztuki" jest jednak, w porównaniu z monumentalną historią Simmonsa, utworem znacznie słabszym. Tu autor postawił na epatowanie okrucieństwem, przemocą i krwawymi opisami zabójstw, podczas gdy w "Droodzie" na czytelniku największe wrażenie robi mistrzowskie żonglowanie stopniowo narastającą atmosferą grozy i niedomówień. Tu również stosunkowo szybko poznajemy zbrodniarza - mniej więcej po przeczytaniu dwóch trzecich powieści wiemy, kim on jest i jakie motywy nim kierowały. Zdradza nam to sam autor. Potem śledzimy już tylko wyścig z czasem i poznajemy nieco naciąganą teorię o przyczynach popełniania makabrycznych zbrodni. To najsłabszy punkt powieści. Mimo tego mankamentu oceniłam powieść Morrella wysoko, gdyż jej dużym plusem jest przekonująco pokazany obraz dziewiętnastowiecznego Londynu, miasta pełnego niebezpiecznych tajemnic i kontrastów. Niewątpliwym atutem są też konteksty literackie, wśród których prym wiedzie poeta-opiumista, Thomas de Quincey, artysta kontrowersyjny i nietuzinkowy. Jego sylwetkę autor pokazuje przede wszystkim przez pryzmat pamiętnika córki, która z poświęceniem opiekuje się ojcem i widzi w nim więcej zalet niż wad. Postać ta jest kluczowa w kryminalnej intrydze, a dzięki odniesieniom do skandalicznych "Wyznań angielskiego opiumisty" prawda miesza się tu ciekawie z literacką fikcją. Morrell pokazuje Quinceya jako człowieka pełnego sprzeczności, narkomana, ale jednocześnie utalentowanego erudytę i pisarza, twórcę nowego gatunku - eseju. Podkreśla także, że swoimi "Wyznaniami..." wstrząsnął on skostniałym wiktoriańskim światem, podejmując niewygodną tematykę i przełamując milczenie na temat powszechnego używania laudanum jako leku na wszelkie dolegliwości. Prócz Quinceya, który jest tu jednym z głównych bohaterów, w tle pojawiają się także inne znane z literatury nazwiska, np. poeci jezior: Wordshword i Coleridge oraz amerykański mistrz grozy Edgar Allan Poe. Całość czyta się z zaciekawieniem, jednak napięcie słabnie w momencie, gdy poznajemy zabójcę. Mimo tego polecam - przede wszystkim miłośnikom klasycznych kryminałów, mrocznych wiktoriańskich klimatów i prozy kontynuującej najlepsze tradycje angielskiej powieści XIX wieku.