Bookfolio

Miotła i krzyż. Kultura sprzątania w dawnej Holandii, albo historia pewnej obsesji.

Piotr Oczko

publicystyka literacka, eseje

Od XVII stulecia aż po mniej więcej lata siedemdziesiąte XX wieku w Holandii sprzątano wręcz maniakalnie. Cudzoziemscy podróżni odwiedzający kraj z zachwytem, choć nierzadko i z przerażeniem, donosili o panującej w nim obsesji czystości, idolâtre excessif. Opisywali oni groźne służące przenoszące na plecach gości w zabłoconych butach, nieustanne mycie fasad domostw i chodników oraz sterylność obór, w których krowom miano rzekomo podwiązywać ogony, by nie brudziły nimi pobielonych ścian. W żadnym innym kraju do kwestii porządku nie przykładano w tym czasie podobnej wagi. Polerowano wciąż domowe sprzęty, ścierano kurze i zamiatano. O sprzątaniu wspominano nieustannie w poezji, sztukach teatralnych i pismach o charakterze dydaktycznym; mało tego, nawiązywano do niego również na tysiącach obrazów i rycin, w których nieodmiennie pojawiały się miotły. Obsesyjna troska o schludność sytuowała się bezsprzecznie w samym sercu kultury dawnej Holandii, a rozróżnianie pomiędzy ładem i nieładem stanowiło jedną z najważniejszych kategorii, za pomocą których postrzegano i opisywano rzeczywistość. Książka ta, poświęcona antropologii holenderskiej czystości, pokazuje to niezwykłe, wieloaspektowe i niemające precedensu zjawisko oraz próbuje je wytłumaczyć i oświetlić. – Dlaczego Holendrzy niegdyś codziennie, obsesyjnie wręcz, sprzątali? – Czy sprzątanie mogło być kiedyś, paradoksalnie, formą emancypacji kobiet? – Czy miotła może stać się krzyżem i mieczem? – Czy czystość podłogi ważniejsza jest od namiętności? – Czy protestanci są bardziej czyści niż katolicy, a kalwini schludniejsi niż luteranie? – Czy sprzątanie może być rodzajem twórczości artystycznej? – Czy czysty dom to mieszczański dom? – Czy bogaci dbają o porządek bardziej niż biedni? – Czy sprzątanie jest wyznacznikiem tożsamości narodowej? – Dlaczego w holenderskim malarstwie rodzajowym tak często pojawia się miotła? I co ma ona wspólnego z modlitwą? – Co może łączyć miotłę i dom publiczny? Na te pytania stara się odpowiedzieć autor tego opracowania.

Szczegóły

Rok wydania
2013
Liczba stron
792 str.
Wydawnictwo
Collegium Columbinum
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
13 godz. 12 min.
Gatunek
publicystyka literacka, eseje
ISBN
9788376240152

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Miotła i krzyż. Kultura sprzątania w dawnej Holandii, albo historia pewnej obsesji." do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.