Matka Jagiellonów

Na początku mojej recenzji chciałabym nieco naświetlić postać głównej bohaterki powieści – Elżbiety Rakuszanki. Jej niezwykle trudne losy, moim zdaniem, są doskonałym motywem przewodnim dla filmu historyczno – kostiumowego. Jest to bowiem postać wyjątkowa na tle swojej epoki. Do dziś dnia nazywa się ją „matką królów”, ale też najbrzydszą z polskich królowych. Dużo bardziej „popularna” w literaturze czy filmie, jest jej synowa, Bona Sforza Aragona, bez wątpienia królowa bardzo charakterna, która również odegrała ważną rolę dla utrzymania dynastii i rozwoju kraju. Ja jednak uważam, że ogromne zasługi Elżbiety z Habsburgów, dla dynastii Jagiellonów są bardzo niedoceniane. Elżbieta przyszła na świat w Wiedniu, w pierwszej połowie 1436 roku, jako córka króla czeskiego węgierskiego i tytularnego króla rzymskiego Albrechta II Habsburga i Elżbiety Luksemburskiej. Ojciec Elżbiety, zmarł w trzy lata po jej narodzeniu. Wojna domowa na Węgrzech, zmusiła matkę Elżbiety do oddania jej pod opiekę kuzynowi, Fryderykowi III Habsburgowi. Królewna wychowywała się tam wraz ze swoim młodszym bratem w bardzo ciężkich warunkach, w zimnych, wilgotnych pomieszczeniach, nieodpowiednio żywiona i ubierana. To prawdopodobnie przyczyniło się do zachorowania przez nią na ciężką chorobę, gruźlicę kości, która spowodowała deformację jej ciała. Fryderyk, mimo wielu zaniedbań, zadbał jednak o edukację Elżbiety. W roku 1454 doszło w Krakowie do bardzo ważnego wydarzenia politycznego, Król Kazimierz Jagiellończyk poślubił Elżbietę z domu Habsburg. Był to jeden z najważniejszych ożenków w dziejach dynastii Jagiellońskiej i w całej historii Polski. Początki ich małżeństwa były bardzo trudne. Kazimierza Jagiellończyka nie poinformowano bowiem, że jego przyszła żona jest niepełnosprawna, a jej uroda odbiega znacznie od przyjętych kanonów. Na skutek przebytej choroby miała ona dużego stopnia skoliozę i lordozę, co uwidaczniało się garbem, wystającym brzuchem i zapadniętą klatką piersiową. Do niedoskonałości ciała zaliczyć również można mocno wystającą szczękę, która uniemożliwiała zamknięcie przez nią ust, wyłupiaste oczy, asymetrię twarzy, a jej głowa była przechylona stale w jedną stronę. Jej atutem były piękne, długie blond włosy. Zdeformowanie ciała Elżbiety potwierdzone zostało podczas współczesnych badań jej szkieletu. Plotki, które przetrwały do dziś dnia, mówią o tym, że Kazimierz Jagiellończyk, kiedy pierwszy raz przed ślubem ujrzał Elżbietę, uciekł i nie chciał przez dłuższy czas wyjść ze swojej komnaty. Do ślubu jednak doszło, dużym wsparciem dla nowożeńców była w tym czasie matka Kazimierza Jagiellończyka – Sonka, ostatnia żona Władysława Jagiełły. Król jednak musiał w końcu dostrzec inne przymioty swojej żony, ponieważ ich małżeństwo, po trudnym dla ich obojga początku, okazało się niezwykle udane. Świadczyć o tym może, chociażby liczne potomstwo królewskiej pary. Elżbieta dzięki swojej inteligencji i zdobytemu wykształceniu była dla Kazimierza dużym wsparciem, powiernikiem jego rozterek i sekretów. Orientowała się ona również w sprawach politycznych i dyplomacji, wykazała się dużym wyczuciem podczas aranżowania małżeństw swoich dzieci. Mimo, iż Elżbieta wywodziła się z rodu Habsburgów, jako królowa Polski dbała o interesy państwa, brała udział w wielu ważnych wydarzeniach państwowych, dążyła do objęcia przez swoje dzieci tronu Czech i Węgier, walczyła o sukcesję tronu po śmierci Kazimierza Jagiellończyka. Elżbieta Rakuszanka i Kazimierz IV Jagiellończyk spędzili ze sobą 38 lat w szacunku i miłości, a ich małżeństwo uznane było za najbardziej udane w historii polskiej monarchii. Elżbieta na świat wydała 13 dzieci , w tym 5 córek i 6 synów, z których czterech zostało królami ( Władysław II, Jan Olbracht, Aleksander, Zygmunt Stary),jeden syn (Fryderyk) był kardynałem, a Kazimierz został świętym i patronem Litwy, Jej córki zostały małżonkami królów na największych dworach królewskich. Dwoje jej dzieci zmarło we wczesnym dzieciństwie. Książka Doroty Pająk-Pudy "Matka Jagiellonów" to przede wszystkim piękna opowieść o silnej kobiecie. To powieść bardzo intymna, królowa opowiada w niej o swoich wzmaganiach ze skutkami choroby, swoich kompleksach, licznych ciążach i ciężkich porodach, problemach z nie zawsze pokornym potomstwem. Elżbieta pokazana jest tu jako kobieta oddana mężowi, matka kochająca ponad wszystko swoje dzieci, niezwykle rodzinna, dbająca o interesy dynastii. Pierwszoosobowa narracja sprzyja współtowarzyszeniu losowi Rakuszanki - radości z narodzin kolejnych dzieci, rozpaczy po stracie bliskich, szczerej miłości do męża, skrywanych pod ciężkimi sukniami kompleksów i zachodzącej w niej przemiany wewnętrznej. Dzięki jej opowieściom poznajemy również osoby jej bliskie, a także te ważne politycznie. Zostajemy ponadto wtajemniczeni w niezwykle ciepłą relację Elżbiety z jej teściową, Sonką. Osobiście uważam Elżbietę Rakuszankę za postać niezwykłą. Mimo swoich ułomności, wykorzystując swoją inteligencję, wykształcenie i doświadczenie oraz działania na międzynarodowej scenie politycznej, stała się ważną postacią historyczną. Pod koniec swojego życia była świadoma dobrze wykonanego obowiązku królewskiej małżonki, która przyczyniła się do kontynuacji dzieła dynastii Jagiellonów. Na oczach czytelników, widzimy jej przemianę, z zalęknionej, pełnej kompleksów, pochylonej przez chorobę królewny, w „matkę królów”, świadomą potęgi dynastii Jagiellonów i swojej wartości jako królowej jednej z największych monarchii ówczesnej Europy. W życiu osobistym udało się jej rozbudzić miłość męża, zostać spełnioną matką. Ja osobiście jestem książką zachwycona, trafiła ona w 100% w moje zainteresowania. Zapraszam Was również do spotkania z Elżbietą Rakuszanką i jej liczną rodziną. Warto!!!