Mahabharata. Księga Bhiszmy

Zespół wybitnych polskich indologów podjął się przetłumaczenia na język polski Mahabharaty(poczynając od Ksiąg bitewnych realizowanego w ramach grantu Narodowego Programu na Rzecz Humanistyki Uniwersalia 2.2, no. 22H/16/0357/84 (2017–2023),jednego z dwóch głównych hinduistycznych poematów epickich, znajdujący się w kategorii smryti i należący do głównych dzieł literatury indyjskiej. Mahabharata, czyli „Wielka opowieść o rodzie Bharatów”, to sanskrycki epos, którego proces kompozycji datuje się zazwyczaj na okres od IV w. p.n.e. do IV w. n.e. Bez Mahabharaty nie byłoby kultury indyjskiej w znanej nam postaci. Wątki oraz motywy wywodzące się z eposu wykorzystywane były w klasycznej sanskryckiej literaturze i sztuce, a dzisiaj są tematem wieloodcinkowych seriali. Głównym wątkiem Mahabharaty są dzieje dwóch spokrewnionych ze sobą rodów – Pandawów i Kaurawów – oraz ich nieustanna rywalizacja. To opowieść o żądzy władzy i o jej rewersie, czyli upokorzeniu domagającym się odwetu. To opowieść o rozkręcającej się spirali przemocy i zemsty. Szósta księga Mahabharaty, Księga Bhiszmy, otwiera rozległy opis bratobójczej osiemnastodniowej bitwy o tron między zwaśnionymi kuzynami, członkami starożytnego rodu Bharatów. Księga inicjująca opis wojny na Polu Kuru (będąca szóstym tomem całej Mahabharaty) przedstawia pierwsze dziesięć dni1 wojny. Opowieść rozpoczyna się od pytania Dźanamedźaji o jej przebieg, na co Waiśamapajana przedstawia ogromne pole bitwy, na którym ustawiają się Pandawowie i Kaurawowie w szykach, a w ich wojskach są wszyscy mężczyźni z całej Dźambudwipy zdolni do noszenia broni, „ziemia stała się pusta, jeno dzieci i starcy się ostali” (6,1.25). Jest to, zaiste, wojna totalna, obejmująca cały ówczesny świat, opisany ze szczegółami w ekskursie Opis Ziemi (6,5–13). Księgę tę przełożyło dwóch tłumaczy. Autorką przekładu opisów wojennych wydarzeń jest Joanna Jurewicz, natomiast Andrzej Babkiewicz przełożył opisy wymagające znajomości geografii i astrologii Mahabharaty („Struktura świata” i opisy złych omenów ukazujących się na niebie przed bitwą) oraz ekskursy filozoficzno-religijne („Pieśń Pana” i „Pochwała Wasudewy”).