Łysa śpiewaczka. Lekcja. Krzesła

Na początku była anegdota. Pewnego dnia francuski intelektualista o rumuńskich korzeniach Eugene Ionesco celem poszerzenia swej kultury umysłowej postanowił nauczyć się angielskiego. Gdy zmierzył się z czytankami podręcznika metody Assimil, czytając proste dialogi typowych angielskich małżeństw, ze zdumieniem spostrzegł, że wypowiadane przez te postaci zdania to podstawowe egzystencjalne prawdy, o których zazwyczaj nie myślimy, tak bowiem stały się oczywiste. Wstrząs wywołany tą pedagogiczną lekturą sprawił, że Ionesco chwycił za pióro i by wyrazić swoje nagle przeżyte duchowe olśnienie stworzył dramat, w którym pojawiają się dwie typowe angielskie rodziny Smithów i Martinów. Angielskiego Ionesco nigdy się nie nauczył, za to został dramaturgiem. Dzisiaj trzy zawarte w tym tomie sztuki-antysztuki E.I. to klasyka. A ściślej mówiąc klasyczna reprezentacja teatru absurdu. Przypomnieć jednak należy, że dramaty te były przełomem w postrzeganiu tradycyjnego teatru opanowanego przez konwencje realizmu-naturalizmu, zaatakowały literackie przyzwyczajenia szerokiej publiczności i odkryły nową perspektywę w sztuce scenicznej. Jednakże to co w nich najbardziej mnie dotknęło, to tragikomiczna wizja istnienia, która trafiała w moje osobiste przekonania. I ten genialny, purnonsensowy humor, to było coś katartycznego, sprawiającego, że nagle groza zaczęła wzbierać śmiechem. Ten niezwykły komizm przypominał mi poznane wcześniej opowiadania Mrożka, które czytałem pod koniec liceum. Wracam do tych klasycznych dziś sztuk i zdumiewa mnie fakt, że są tak samo świeże i ekspresyjne, jak wtedy gdy czytałem je po raz pierwszy mając 21 lat. Nie można zaprzeczyć: wczesne dramaty Ionesco nadal są aktualne i dowcipne niosąc w sobie wyzwalający potencjał.