Literatura ariańska w Polsce XVI wieku: antologia

Literatura ariańska w Polsce XVI wieku. Antologia to wyjątkowy zbiór tekstów, który pozwala współczesnemu czytelnikowi zajrzeć w intelektualne zaplecze jednego z najbardziej oryginalnych, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych nurtów polskiej reformacji. Antologia ukazuje, jak rozwijała się myśl antytrynitarna w Rzeczypospolitej, prezentując zarówno dzieła teologiczne, publicystyczne, jak i teksty o charakterze polemicznym. Historyczny rodowód polskiej reformacji sięga daleko poza wiek XV, w którym mamy do czynienia z ruchem husyckim na naszych ziemiach. Stale trwająca opozycja antykościelna — choć oczywiście o różnych przejawach i zmiennym nasileniu — występuje w Polsce podobnie jak i w innych krajach europejskich. Na tym właśnie tle pojawienie się arianizmu (braci polskich) jawi się nie jako zjawisko izolowane, lecz jako kulminacja długotrwałych poszukiwań religijnych, filozoficznych i społecznych. Antologia pokazuje szerokie spektrum ariańskiej refleksji: od radykalnej krytyki dogmatów i eklezjologii, przez śmiałe postulaty etyczne i społeczne, aż po pogłębioną humanistyczną interpretację Biblii. Wybrane teksty ukazują arian jako myślicieli nie tylko religijnych, ale i prekursorskich: zaangażowanych w idee tolerancji, racjonalizmu oraz odpowiedzialności moralnej.